KAHVALTI KÜLTÜRÜ

Türkiye'de sadece Van'a özgü olan ve kentin ara sokaklarına dağılan kahvaltı salonları, yerli ve yabancı ziyaretçilerin büyük ilgisini çekiyor. "Ben seninle bir gün Van'daki kahvaltı salonunda... Olma ihtimalini sevdim...'' dizeleriyle sanatçı Yılmaz Erdoğan'ın şiirine yansıyan Van kahvaltıları, Van mutfağında önemli yer tutuyor. Beslenmede önemli yeri olan ve uzmanlar tarafından da en önemli öğün olarak değerlendirilen kahvaltıyı, Van'da kendine has özellikleri ile yaşatan kahvaltı salonları, sabahın ilk ışıkları ile birlikte büyük hareketlilik kazanıyor.




Günün ilk saatlerinden akşama kadar açık olan kahvaltı salonları, yaz ve kış aylarında yerli, yabancı ziyaretçiler ile Vanlı esnafın akınına uğruyor. Kentin ara sokaklarına dağılan, bulunduğu sokaklara canlılık getiren kahvaltı salonları, çorba ve pastahane ürünlerinin yer almadığı menüsüyle büyük ilgi görüyor.

Otlu peynir, karakovan balı

Bölgeye özgü otlardan yapılan otlu peynir, cacık, tereyağı, karakovan balı, kaymak, tahin, pekmez, gül reçeli, sucuklu yumurta, tereyağında yumurta, piyes yumurta, melemen, zeytin, yoğurt, süt ve çaydan oluşan mönüsüyle müşterilerine farklı lezzet sunan kahvaltı salonları son dönemde kentin turizm değerleri arasında da yerini alıyor.

___________________________________________________________________________

ÇöL FıRtInAsI

VAN KİLİMLERİ

Kilimcilik Van’ın el sanatları arasında önemli bir yere sahiptir. Düz dokumalar arasında yöre insanının hayvancılıkla uğraşmasının sonucu kilimcilik yaygınlaşmıştır. Geçmişte yöre insanının evlerinde yaygı, minder, yastık, hurç, erzak torbası, çuval, çocuk beşiği ve yük örtüsü olarak kullanılmıştır. Yöre kilimlerinde kullanılan renkler; bordo, kırmızı, lacivert, Van beyazı denilen kirli beyaz, naturel kahverengi kullanılmaktadır. Van kilimlerinde ayrı bir güzellik ve duygu vardır. Motiflere; kurt ayağı, akrep, çakmak, muhabbet kuşu, koç boynuzu, eli belinde, kemgöz gibi ilginç adlar verilir. En büyük ilgi gören kilimler; Gülsarya, Mehrek, Halit Begi, Lüleper vd.’dir.

Van kilimine kalite ve kültürel olarak baktığınız zaman sadece Türkiye’nin değil, dünyanın en kaliteli kilimleri arasında ilk sırayı çekiyor diyebiliriz. Tabi ki her yörenin belli bir motifi var. Ama Van ve Hakkari kilimlerinin çok ayrı bir yeri var. Van ve Hakkari’yi ayırt edemiyoruz. Bütünleşmiş ikisi. Ama böyle kalmasının bir mahsuru yok. Çeşit ve kalite olarak çok iyi bir durumda. Mesela burada bulunan birkaç renk hiçbir yerde bulunmuyor.

Yöre kilimleri ile alakalı yaptığımız ve yapacağımız kataloglar çok önemli. Çünkü dünya literatürünü taradığınız zaman Van ve Hakkari’ye ait olan 1 ya da 2 örnekle karşılaşıyoruz ve hep aynı kilimler, aynı fotoğraflar. Ama onların yüzlerce farklısı var. İşte bu kilimlerin tanıtımı için bu tür yayınlar önemli. Bu kataloglarla bu kilimler ölümsüzleştirilecek ve gelecek kuşaklara aktarılacak.

___________________________________________________________________________

ÇöL FıRtInAsI

VAN BEDDUALARI
* Kapan gara kilit vurula.
* Gına göğe savrula.
* Baba çığa yüzan.
* Malın it, canın bit yesin.
* Ciğerin ağzan gele.
* Er diyesen, erik ağacına çıkasan.

___________________________________________________________________________

ÇöL FıRtInAsI

NE YENİR
Murtuğa (kahvaltılık), cacık (kahvaltılık), ilitme, ekşili, senseger gibi yemek türleri ile ünlü Van otlu peyniri yöreye özgü yemeklerdir. Van peyniri (otlu peynir), içerisine mahalli otlar katılarak yapılan güzel kokulu ve son derece lezzetli bir peynirdir. Yaz sonuna doğru küplere basılarak toprağa gömülür, kış için saklanır. Ayrıca, Van gölünden çıkarılan Van balığı (inci kefali) mutlaka yenmelidir. Van balığı, Van gölünün sodalı suyuna uygun "inci kefali" diye adlandırılan, bol havyarlı bir balık türüdür. Az kılçıklı olan bu balık oldukça lezzetlidir.

___________________________________________________________________________

ÇöL FıRtInAsI

NE ALINIR


Van' da alışveriş etkinliklerinin merkezini, turistik, hatıra eşya alım-satımları oluşturur. Özellikle dünyaca ünlü olan Van ve çevresinde dokunan kilimler büyük ilgi görmektedir. Turizm mevsimi ile beraber her türlü halı - kilim ve el sanatları, süs eşyaları şehir merkezindeki halı ve kilim galerinden satın alınabilir.

___________________________________________________________________________

ÇöL FıRtInAsI

HEDİYELİK EŞYA

İlde en yaygın el sanatı, köklü bir geçmişi olan kilim dokumacılığıdır. Bunlar tümüyle yünden dokunmakta ve çevre illerde de alıcı bulmaktadır. İlde eski yaygınlığını yitirmiş olmakla birlikte keçecilik ve tiftikten çorap örücülüğü günümüzde de sürdürülmektedir.

___________________________________________________________________________

ÇöL FıRtInAsI

YAPMADAN DÖNME
Van'ın Dünyaca Ünlü Kahvaltı Geleneğini Yaşamadan,
Van Kalesi, Van Müzesi, Hoşap Kalesi, Muradiye Şelalesi, Edremit ve Gevaş kıyı boyu ve Gölü gezilip görülmeden,

Dünyaca ünlü bir gözü mavi diğer gözü yeşil olan Van kedisini görmeden,

Dünyaca ünlü Van Kilimleri ve Savat (gümüş) İşlemeli el sanatları ürünlerinden almadan,

Zengin bir mutfağa sahip olan Van yemeklerinden yemeden,

......Dönmeyin.

___________________________________________________________________________

ÇöL FıRtInAsI

GELENEKSEL GİYİMLER


ERKEKLERDE;

Evliya Çelebi, Vanlıların çuha, şalvar, serhadin, çekmen ve samur giydiklerini, bellerine alaca kuşak bağladıklarını ve kuşaklarına hançer taktıklarını, başlarına fes giydiklerini kaydetmektedir. Van’da giyimler maddi durum ve içtimai seviyeye göre değişir. Halk, Van’a has şekilde şalvar giyer. Şalvarlar genellikle mavi çuhadan ağzı diz hizasından daha yukarıda olup, paçaları pantolon paçası gibi ne fazla dar ne fazla geniştir. Şalvarın beli bağlı, cep kenarları ve paçaların dışa bakan tarafları işlemelidir. Günlük kullanılan şalvarların rengi bazen koyu gri, kahverengi ve siyahtır, aynı zamanda işlemesizdir. Üstten işlik giyilir. İşlik’in önü ilik düğmeli, kol ağızları ince manşetli yakası işlik yakadır. İşliğin üzerinden sırtı ve önleri işlemeli cepken ya da yelek giyilir. Bele beyaz veya alaca renkli kuşak bağlanır. Gümüş savatlı tütün tabakası kuşağın arasında muhafaza edilir. Köstek de kıyafeti tamamlama unsuru olarak takılır. Başta fes, fesin üzerinde ahmediye (beyaz ipekli şal) bağlanır. Ayağa, elde örülmüş desenli yün çorap ve poçikli papuç giyilir.


KADINLARDA;

Kadınların giydikleri entarileri genellikle kadife ya da canfesten daire kloş, belden büzgülü, etek boyları topuklarına kadar uzanan uzun kollu olup, etek ve kol ağızları ile yaka etrafı işlemelidir. Bu entarinin üzerinde kadifeden önü ve arkası işlemeli yelekleri vardır. Özel günlerde giydikleri yukarıda belirtilen işlemeli kadife entari ve yelekleri ile başlarında tepelik ve tepeliğin üzerinde örttükleri oyalı yazmalar – leçekler bulunur. Bele ise savatlı gümüş kemerler bağlanır. Yazma ve leçeklerdeki oyaların en belirgin özelliği ise renkli boncuklarla yapılan tığ oyalardır. Bayanların saçları kırk örüklü olup örüklerini gümüş saç bağları süsler. Bele bağlanan savatlı gümüş kemerlerin bir tarafından içi kadife kaplı akçe kesesi, diğer taraftan gümüş saplı çakı sarkar. Ayrıca muskalık ve hamayil , gerdanlık bileziklerle kapağı savatlı gümüş işlemeli ayna bayanların en önemli aksesuarlarıdır. Bu da bayanların süslenmeye ve takıya verdikleri önemi sergiliyor. Eskiden altın takıya pek rastlanmazdı. Sadece evli bayanların kullandıkları altın hebler vardı ki bu da yaşlıların en önemli aksesuarlarıydı. Bayanların ayaklarında kendilerinin beş şişle ördükleri renkli motiflerle süslü yün çorapları ve deri galoş potinleri vardı. Bayanların günlük ev işlerinde ve özel günlerinin dışında rengârenk desenli pamuklu kumaşlardan yapılmış belden büzgülü kloş, yine uzun kollu entarilerle başlarında oyalı leçekleri vardır. Oya ve dantelden kanaviçeden hiçbir şekilde vazgeçmeyen bayanlar entarilerinin altından giydikleri boy köyneğinin yaka, kol çevresi ve etek uçlarını oya ya da danteller süsler. Boy köyneğinin üzerinden kaneviçe ile süslenmiş iki ucundan bele bağlama kuşakları olan cepler bağlanır. Bu cepleri genellikle evli bayanlar ve yaşlılar bağlar. Bu da paranın yanısıra anahtar, kibrit ve çakı taşıma alışkanlığındandır. Gençler, bunun yerine daha çok evde örülmüş süslü para keselerini kullanmışlardır.
Bayanlar evde ayaklarına deri şipik (terlik) giyer. Bir iş yaptıklarında entarinin önüne etrafı pırpırlı cepli önlik bağlamayı hiç ihmal etmezler. Yine iş yapmaları sırasında desenli basma şalvar giydikleri de görülür. Eskiden bayanlar sokak kıyafeti olarak entarinin üstünden kadife ceket giyerlerdi. Ancak günümüzde bu kıyafete pek rastlanmamaktadır. Yukarıda belirtilen işlemeli kadife entariler ve tepelikler ancak halk oyunları kıyafeti olarak kullanılıyor. Fakat yaşlılar arasında belden büzgülü kadife entarilerle aynı model desenli kumaşlardan entariler ve boyunlarında altın hebler, oyalı leçekler ve oyalı yazmalar, örgü yelekler ve yün çoraplar hala kullanılmaktadır. Gençlerde günümüzde yeniden canlandırmaya çalıştığımız gümüş takılardan savatlı muskalıklar, bilezikler, gerdanlıklar, gümüş kemerler beğeni ile kullanılmaktadır. Yün çoraplar ile oyalı yazmalar da genç kızların çeyizlerinde önemli bir yer tutmaktadır.
Yukarıda ayrıntılı olarak anlatılan kostümler ilimize bağlı üç ilçede farklılık göstermektedir. Söz konusu ilçeler; Çatak, Başkale ve Bahçesaray ilçeleridir. Bu ilçelerimizde giyilen kadın ve erkek kıyafetleri de aşağıda belirtildiği şekilde özetlenebilir.
Erkeklerde; başa keçe, külah veya takke üzerine epal, cemedani veya poşi sarılır. Bedene yakasız uzun kollu işlik, işliğin üzerine şal – şepik, cemedani giyilir. Onun üzerine kerik (yelek) giyilir. Bunların üzeri lavendi veya alaca kuşakla belden bağlanır. Ayaklara işlemeli veya sade yün çorap, üzerine reşik (çarık) giyilir. Erkeklerde ayrıca hamayil, gümüş tütün tabakası, gümüş veye normal köstek kullanılmaktadır.
Kadınlarda; başa sarılı kofi (ağvan), tepelik ve yer yer alınlık takılır ve üzerine poşi ve kesrevanla bağlanır. Bedene yarım kollu veya kollu atlet, belden uçkurlu ayak bileği uzunluğunda don giyilir. Üzerine fistan, mehmer kadife, kras - entari giyilmektedir. Bunların üzerine yelek, ayrıca yerine göre önlük ve bunların belden bağlanması için kuşak kullanılmaktadır. Ayrıca gerektiğinde kollara kolçak takılmaktadır. Ayaklara işlemeli veya sade yün çorap ve harik, reşik veya “Yemeni” giyilmektedir. Kadınlarda altın ya da savatlı gümüş kemer, kol – gerdan – kulak ve parmaklara altın veya gümüş takılar, altın heb, boncuk v.b. maddelerle süslenmiş takı, işlemeli mücevher kesesi, allık ve sürme kullanılmaktadır.

___________________________________________________________________________

ÇöL FıRtInAsI

VANDA TURİZM

SAĞLIK TURİZMİ

Erciş Doğancı Kaplıcası ( Erciş Merkez 30 Km.)
Çatak Şeyh Cürüh Kaplıcası ( Çatak Merkez 0 Km.)
Başkale Kelegom Kaplıcası ( Başkale Merkez 20 Km.)
Başkale Dereiçi Kaplıcası ( Başkale Merkez 47 Km.)

RAFTİNG TURİZMİ

Bahçesaray İlçesi potansiyel olarak müsaittir.

SU SPORLARI TURİZMİ

Su KayağıEdremit , Gevaş ve Merkez Çarpanak açıkları bu spor için müsaittir.

Olta BalıkçılığıAşağıdaki alanlar bu sporu yapmaya müsaittir
Zernek Barajı,
Sarı Memet Barajı,
Koç Barajı
Karasu Çayı
Bend-i Mahi Çayı
Mermit Suyu

SUALTI DALIŞLARI TURİZMİ

Aşağıdaki alanlar sualtı dalışları yapılmaya müsaittir. Edremit Jandarma Sahil Güvenlik ve Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nde ekipler mevcuttur.
Akdamar
Adır
Reşadiye


DAĞCILIK TURİZMİ
Tırmanış

Artos Dağı,
Süphan Dağı,
Erek Dağı
Nemrut Dağı

Yamaç Paraşütü
Artos Dağları Yamaçları

AV TURİZMİ

Mermit, Köprüler Köyü Kuş Avcılığı ( Bıldırcın ve Ördek )
Erek ve Artos Dağları ( Tilki Ve Keklik )
Çarpanak Adasında ( Tavşan )

KUŞ GÖZLEMCİLİĞİ TURİZMİ

Erçek gölü ( Flamingolar )
Karasu Deltası (Flamingolar)
Çarpanak ve Adır Adaları ( Martı )
Diğer bölgeler: Balıkçıl, Kaşıkçı, Aladoğan, Ur Kekliği, Toy, Telli Turna, İshak Kuşu, Karaalılı Örümcek Kuşu, Kırmızı Gagalı Dağ Kargası, Yaban Kartalı, Suna, Dik Kuyruklu Ördek, Yaz Ördeği v.s.


ENDEMİK TURİZM

Erçek Yöresi
Norduz Yöresi
Gevaş Artos Dağları
Başkale Karasu Vadisi
Erciş Zilan Deresi
Erek Dağı Ve Geniş Gölü Yaylası Gibi

KIŞ TURİZMİ

Kayak Merkezleri
Van – Gürpınar Kurubaş Tepesi
Gevaş Abalı Köyü

EKO TURİZMİ

Yaylalar
Geniş( Keşiş ) Gölü
Gürpınar -Yalınca
Gürpınar – Norduz

Foto Safari
Potansiyel olarak Bahçesaray İlçemiz bu turizm dalına müsaittir.

KÜLTÜR TURİZMİ

1. İpek Yolu Turizmi

Şehrimiz tarihi ipek yolu güzergahı içerisindedir. Ancak bu özelliği henüz turizme kazandırılmış değildir.

2. İnanç Turizmi

İnsanların devamlı ikamet ettikleri, çalıştıkları ve her zamanki olağan ihtiyaçlarını karşıladıkları yerlerin dışına, dini inançlarını gerçekleştirmek inanç çekim merkezlerini görmek amacıyla yaptıkları turistik amaçlı gezilerin turizm olgusu içerisinde değerlendirilmesi İnanç Turizmi olarak tanımlanabilmektedir.

Dinlerin ortaya çıkışından itibaren dini otoritelerin emirleri doğrultusunda kutsal yerlerin ziyareti kişisel tercihlerin ötesine geçmiştir. Bunun sonucu olarak kutsal yerler yüz binlerce kişiye ev sahipliği yapmış ve kitlesel bir hareket olarak kendisini göstermiştir. Temelini dini inançların tatmininden alan inanç turizmi; dünya barışının ve kültürlerarası iletişimin gelişmesinde de önemli rol oynamaktadır. Aynı dine mensup fakat dünyanın farklı bölgelerinde yaşayan insanlar, dinlerinin kutsal mekanlarında bir araya gelerek dini inançlarını paylaşmanın yanı sıra birbirleriyle ve aynı dine mensup olsun veya olmasın yerel halka sosyal ve kültürel anlamda bir etkileşim içerisine girerler. Bu noktada inanç turizmi; farklılıkların ve çeşitliliklerin ortaya çıkmasına ve bunlara dinsel hoşgörü, saygı, sevgi ve anlayışla bakılmasına katkı sağlayan evrensel bir kurum niteliğine sahiptir.

Çağımızda üç büyük dinin buluşma yeri olan Anadolu, farklı inançların ve medeniyetlerin buluştuğu bir coğrafya üzerinde yer almaktadır. Bu özelliği ile Türkiye’de inanç turizmindeki mevsimsel özellik (dini tören ve anma günleri) tüm yıla yayılma özelliği gösterir.

Ülkemiz birçok farklı tarihi ve kültürel değerlerin bir arada bulunabildiği ender ülkelerden biridir. Tarih boyunca pek çok medeniyet bu topraklarda uyum içinde yaşamış ve günümüze zengin ve renkli bir miras bırakmıştır. Ülkemizin sahip olduğu tarihsel ve arkeolojik zenginlikler şüphesiz ki, diğer dinler açısından da son derece önem arz etmektedir. Türkiye, inanç turizmi açısından bir açık hava müzesi konumundadır.

İslam ve Hıristiyan inancına ait medeniyetlere ev sahipliği yapan ilimiz, inanç turizmi potansiyeli açısından önemli bir merkez konumundadır.Üzerinde barındırdığı; Hüsrevpaşa Camii, Akdamar Kilisesi, Kaya Çelebi Camii, Çarpanak Kilisesi gibi önemli eserler ziyaretçilerini beklemektedir.


Hüsrev Paşa Külliyesi

Eski Van Şehri’nde yer alan ve cami, medrese, han, hamam, sıbyan mektebi, türbe, misafirhane ve imaretten oluşan külliyenin çekirdeğini, Hüsrev Paşa Camii oluşturmaktadır. Mimar Sinan’ın eseri olan Cami, Van Beylerbeyi Köse Hüsrev Paşa tarafından 567 tarihinde yaptırılmıştır. Yaklaşık kare planlı olan harim mekanının üzeri tromp geçişli bir kubbe ile örtülüdür. Beş gözlü son cemaat yeri yıkılmıştır. Kuzeybatıda minare yer almaktadır. 2 m yüksekliğe kadar duvarları kaplayan çinilerin Rus işgali sırasında sökülerek Leningrad Müzesi’ne götürüldüğü söylenmektedir. Dışa taşıntılı mihrap, kalker taşından yapılmıştır. Dış cephedeki renkli taş işçiliği dikkat çekicidir.


Akdamar Kilisesi

Şehir merkezine yaklaşık 50 km uzaklıktaki Gevaş İskelesi’nden kalkan teknelerle yapılan 20 dakikalık zevkli bir motor yolculuğundan sonra adaya ulaşılmaktadır. Adaya yaklaştıkça sivri külahlı kilise dikkat çekmektedir. Üzerinde badem ağaçları bulunan ada eşsiz bir güzelliğe sahiptir. Özellikle bahar aylarında, adanın karşısında yer alan üzeri karla kaplı Artos Dağı’yla etkileyici bir görünüm oluşur. Adaya vardığınızda mutlaka yükseklere tırmanın, doğanın sunduğu müthiş güzellikler sizi farklı duygulara sürükleyecektir. Akdamar Kilisesi 95-92 yılları arasında Vaspurakan Kralı I. Gagik tarafından, Mimar Keşiş Manuel’e yaptırılmıştır. Kilisenin güneybatısındaki şapel 296 tarihinde, doğusundaki şapel XIII.y.y.’da, batısındaki Jamatoun 763 tarihinde, güneyindeki Çan Kulesi ise yüzyıl sonlarında ilave edilmiştir. Kuzeyindeki şapelin tarihi ise bilinmemektedir. Haç planlı Kilise, mimarisi kadar dış cephesini saran bitki ve hayvan motifli kabartmalarla da göze çarpmaktadır. Kabartmaları yapan ustalar İncil ve Tevrat’tan sahnelerle günlük olayları anlatmışlardır.



Çarpanak Kilisesi

Van’ın merkezine yakın Dibekdüzü köyü burnunun açığındaki adaya Van iskelesinden veya köyün iskelesinden ulaşılıyor. Adanın kuzey yönünde kurulmuş olan Ctouts Manastır Kilisesi St. Jean’a adanmıştır. Batısında Jamatoun ve kuzeydoğusundaki şapel, kompleksi tamamlamaktadır. Manastır topluluğunun tarihi IX. yüzyıla kadar uzanıyor. Manastır gezisinden sonra adanın güzel kumsallı plajında güneşlenmek ve göle girmek ise bu gezinin küçük bir ödülü olmaktadır.


Adır Kilisesi

Adaya ulaşım, şehir merkezine 40 km. uzaklıkta bulunan Yaylıyaka Köyü ile Erciş ilçesinden teknelerle sağlanmaktadır. XI. y.y.’da yapılan ve önemli bir kitap yazma merkezi olarak ün kazanan manastır; Saint Georges Kilisesi, Saint Sion Şapeli, papaz okulu ve keşiş hücreleri gibi bölümlerden oluşmuştur. 766’da ise yapıya Jamatoun eklenmiştir.

Kaya Çelebi Camii

Osmanlı devrinin önemli yapılarından biri olan ve Eski Van’ın günümüzde kullanılan tek mimari eseri olan caminin yapımına Kaya Çelebizade Koçi Bey tarafından 660 tarihinde başlanmış, ancak Koçi Bey’in idam edilmesi üzerine 663 yılında Cem Dedemoğlu Mehmet Bey camiyi tamamlatmıştır. Plan ve mimari bakımından Hüsrev Paşa Camii örnek alınarak yapılan cami, kare planlı üzeri tromp geçişli bir kubbe ile örtülüdür. Kuzeyde beş gözlü son cemaat yeri ve kuzeybatıda dışa taşıntı yapan bir minare ile küçük bir avlu yapıyı tamamlamaktadır. Caminin yapımında renkli taş kullanılmıştır.

Yedi Kilise

Erek Dağı’nın batısına kurulan ve Yedi Kilise adıyla anılan Varakvank Manastırı, Van’ın 9 km. güneydoğusunda, Yukarı Bakraçlı Köyü’nde bulunmaktadır. Değişik zamanlarda yapılan kiliseler ile keşiş hücreleri, sosyal tesisler ve birçok ek yapıdan oluşmaktadır. Aslında anıldığı gibi yedi adet kilise olmayıp iki grup halinde beş kilise, kiliseye eklenen bir Jamatun, bir kütüphane ve bir çan kulesi bulunmaktadır. Kutsal içeriğinin yanı sıra, I. Dünya Savaşı öncesi siyasi etkinlikleriyle de ün yapan manastırın büyük bir bölümü günümüze ulaşmamıştır.



St.Bartholomeus Kilisesi

Başkale ilçesine bağlı Albayrak köyünde bulunmaktadır. Mimari ve süsleme özelliklerine göre, kilisenin 3- yüzyıllarda yapıldığı sanılmaktadır. Yapı daha sonra kapsamlı onarımlar geçirmiştir. Günümüze ulaşan şekil 7- yüzyıllardan kalmadır. Batı cephenin ortasında anıtsal bir giriş yer almaktadır. Yapının tamamında düzgün kesme taş malzeme kullanılmıştır. Kiliseyle jamaton kısmının bütün olarak ele alınması yanında, batı cephedeki portalde yer alan figürlü plastik, yapının önemli yanlarını oluşturmaktadır.

Gevaş Halime Hatun Kümbeti

Gevaş ilçesindeki Selçuklu Mezarlığı’nın doğu tarafında bulunmaktadır. Giriş kapısı üzerindeki kitabesine göre Melik İzzeddin tarafından 555 tarihinde, kızı Halime Hatun için yaptırılmıştır. Ustası Ahlatlı Pehlivan oğlu Esed’dir. Köşeleri pahlanmış kare kaide üzerine onikigen gövdeli olarak yapılmıştır. Üstten piramidal bir külahla örtülmüş kümbet, düzgün kesme taş malzeme ile inşa edilmiş. İki katlı inşa edilmiş kümbetin cenazeliği kare planlı olup, doğudaki kapısına merdivenle inilmektedir.



İzzettin Şir Camii

Cami, Gevaş’ın Hişet Mahallesi’nde bulunmaktadır. Üzerinde inşasına ilişkin herhangi bir kitabe bulunmamasına rağmen, Van ve Hakkari Hakimi İzzettin Şir tarafından yaptırıldığı kabul edilmektedir. Genel olarak XIV-XV yüzyıllara tarihlendirilmektedir. Yapı, kare planlı bir cami ile bunun kuzey duvarına bitişik medreseden oluşmaktadır. Cami, mihrab önü kubbeli ve iki sahınlıdır. Yapıda düzgün kesme taş malzeme kullanılmıştır. Batı cephenin ortasındaki minare, günümüzde eklenmiştir.

Erciş Zortul Kümbeti

Erciş’in Zortul Köyü yakınlarında yer almaktadır. XV. yüzyıl başlarında Karakoyunlular’dan önemli bir şahsiyet için inşa edildiği tahmin edilmektedir. İki katlı kümbetin kare kaidesi ve bunun üzerinde onikigen gövdesi mecuttur. Üzeri piramidal bir külahla örtülmüştür. Kümbet, üzerindeki figürlü bezemeleri ile dikkat çekmektedir. Kümbet üzerinde, çift başlı kartal, aslan ve kuş figürleri yer alıyor.

3. Arkeolojik Turizm

Kaleler
Van Kalesi
Çavuştepe Kalesi
Hoşap Kalesi
Ayanis Kalesi
Anzaf Kalesi
Hişet Kalesi
Zernek Kalesi
Yoncatepe Kalesi


Nekropoller
Altıntepe Nekropolü
Yoncatepe Nekropolü
Kalecik Nekropolü

Höyükler
Tilkitepe Höyüğü
Karagündüz Höyüğü
Dilkaya Höyüğü

Açık Hava Mabetleri
Meher Kapı
Yeşilalıç (Pagan) Kaya Nişi
Analı Kız Açık Hava Mabedi

Diğerleri
Alniuni Kenti ve Taş Atölyesi
Balaban Demir Ergitme Merkezi
Yeşilalıç (Pagan)

KIYI TURİZMİ

Van Gölü sebebiyle potansiyel olarak kıyı turizmine sahip olmakla birlikte henüz turizme yönelik düzenli bir kıyı çalışması mevcut değildir.Buna rağmen Ayanıs, Amik, Mollakasım,Çitören ve kısmi olarak ta Güzelkonak sahilleri kıyı turizmi amaçlı doğal haliyle kullanılmaktadır.