Tarihde Bugün 1 Temmuz 2008 SaLı

ABD'li yönetmen Sydney Pollack 1934 yılında hayata merhaba dedi.

'Atları da Vururlar', 'Akbabanın Üç Günü', 'Benim Afrikam', 'Totsie' gibi filmleriyle ünlü Sydney Pollack, kendini ve yönetmenliğini anlatırken şunları söylüyordu:

"Benim durumum şüphesiz diğerlerininkinden çok farklı, çünkü ben yönetmenlik sanatının ancak yönetmen olduktan sonra öğrendim. Bu mesleğe biraz şans eseri girdim. Başlangıçta bu işi yapmak için ne eğitimim ne de isteğim vardı...

"Ondokuzumdan yirmiüç yaşıma kadar oyunculuk dersleri verdim. Sonra bir gün bana televizyon için film yapmam önerildi ve ben de işin içinden nasıl çıkacağımı pek bilmediğim halde bu öneriyi kabul ettim...

"Başta doğal olarak sadece aktörlerin performansıyla ilgileniyordum. Gerisi sadece görüntüyü eklemekten ibaretti. Seneler geçtikçe yönetmenliğin kendine özgü bir gramer ve kelime dağarcığına sahip, gerçek bir sanatsal lisan olduğunu anladım...

"Seyirciye belirli çerçevelemeler ve kamera hareketleri ya da bazı plan değişiklikleriyle bir bilgiyi iletmeyi başarabilmenin verdiği inanılmaz tatmini hissetmeye başladım. Fakat her şeye rağmen ben hala çok 'teknik' yönetmenler arasında değilim...

"Sinemada beni her şeyden çok ilgilendiren şey gerçek hayatta olduğu gibi insanlar arasındaki ilişkilerdir. Benim için, filmdeki iki karakterin ilişkisi daha geniş temalar için bir metafordur. Buna konsantre olmayı seviyorum. Geri kalan her şey ikinci planda...

"Ben, yönetmenlik sürecini entellektüel hale getirmemek gerektiğinin önemine inanıyorum. En azından çekim sırasında... Filmlerim üzerine çekimlerden önce ve özellikle de çekimler bittikten sonra düşündüğüm olur, ama bunu kesinlikle çekimler sırasında yapmam...

"Benim için önemli, hatta hayati olan şey filmin temasını ve ana fikrini önceden belirlemektir. Buna hakim olduğum anda çekimler sırasında verdiğim bütün kararlar doğal olarak ortaya çıkmaya başlar ve yönetmenlikle ilgili bütün tercihlerim şuursuz bir biçimde bu ana temadan etkilenir...

"Mesela 'Akbabanın Üç Günü' (Three Days of the Condor) güven ve güvensizlik üstüne bir filmdir. Robert Redford başlangıçta etrafına fazla güvenen ama sonra olayların akışıyla kimseye inanmamayı öğrenen birini canlandırıyor. Faye Dunaway ise kimseye güvenmeyen, fakat bu dramatik deneyimden sonra insanlara açılmaya başlayan bir kadını oynuyor...

"Buna karşılık 'Benim Afrikam' (Out of Africa) sahip olmak üstüne bir film. Meryl Streep gücünü her şeye kabul ettirmek istiyor, hatta bir nehrin yolunu değiştirmeyi bile deneyecek kadar ileri gidiyor. Özellikle de özgürlüğün ta kendisi olan Robert Redford'u dize getirmeye çalışıyor...

"Bu iki filmi ele alır ve bölüm bölüm analiz edersek, bu fikirler karşısında verdiğim bütün mizansen kararlarının doğruluğunu kanıtlayabileceğimi sanıyorum. Bu ana tema kavramını sık sık bir heykel traşın heykel yapışıyla karşılaştırıyorum...

"Heykeltraş bir çeşit metal iskelet yaparak işe başlar ve buna insan şekli vermek için iskeleti yavaş yavaş çamurla kaplar. Heykelin ayakta durmasını iskelet sağlar. O olmadan her şey yıkılır. Fakat heykel bittiğinde iskelet artık görünmemelidir, yoksa her şey berbat olur...

"Sinemada da bu aynıdır. Ben seyircinin 'Akbabanın Üç Günü'nü seyrederken, 'ah, bu güven üstüne bir film' demesini kesinlikle istemem. Eğer bu olursa işimi kötü yapmışım demektir..."

Başka neler oldu:

1683: Kara Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı orduları, Viyana önlerine geldi.
1736: 23'üncü Osmanlı Padişahı III. Ahmet yaşamını yitirdi.
1798: Napolyon, İskenderiye'ye çıkarak Mısır'ı işgale başladı.
1839: Padişah II. Mahmut öldü; yerine Sultan Abdülmecit geçti.
1911: Kandilli Rasathanesi kuruldu.
1920: Ankara'da subay yetiştirilmek üzere 'Sunuf-u Muhtelife Zabit Namzetleri Talimgahı' açıldı.
1925: İlk piyango, Türkiye Tayyare Cemiyeti Mektepleri yararına düzenlendi.
1926: Türk Ceza Kanunu yürürlüğe girdi. Kanun, 1889 İtalyan Zanardelli Yasası esas alınarak hazırlandı. Yasa, bugüne dek 54 kez değişikliğe uğradı.
1927: İstanbul'dan 16 mayıs 1919'da ayrılan Mustafa Kemal, kurtuluştan sonra ilk kez İstanbul'a gelişinde büyük törenlerle karşılandı.
1927: 500 ve 1,000 liralık banknotlar tedavüle çıkarıldı.
1929: Ankara-İstanbul arasında ilk telefon bağlantısı kuruldu.
1935: Mimar Sinan'ın biyolojik ve morfolojik yapısını incelemek üzere mezarı açıldı.
1945: Bilim ve siyaset adamı Dr. Adnan Adıvar yaşama veda etti.
1955: Bilim ve siyaset adamı Dr. Adnan Adıvar, İstanbul'da hayata veda etti.
1961: İngiltere, Irak işgal edebilir gerekçesiyle Kuveyt'e asker çıkardı.
1964: Fransa Cumhurbaşkanı Charles De Gaulle, Kıbrıs devleti diye bir gerçeğin olmadığını, Ada'da iki ayrı toplumun bulunduğunu, çözümün çifte milliyet temelinde anayasanın yeniden düzenlenmesine dayandığını söyledi.
1968: Nükleer Silahları Sınırlandırma Anlaşması imzalandı.
1971: 'Umut' filmini Cannes Film Festivali'ne izin almadan gönderdiği gerekçesiyle Yılmaz Güney hakkında dava açıldı.
1974: Arjantin Devlet Başkanı Juan Peron öldü; yerine eşi Isabel Peron geçti.
1984: TRT, televizyonda tamamen renkli yayına geçti.
1988: Sovyetler Birliği'nde Komünist Partisi, Gorbaçov'un 'Perestroika' politikasını onayladı.
1989: Siyaset adamı ve diplomat Hasan Esat Işık vefat etti.
1994: Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Yaser Arafat, 27 yıllık sürgünden sonra Filistin topraklarına ayak bastı.
1996: Türkiye'nin ilk nükleer reaktörü Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi'nde yapılmaya başladı.
1997: Hong Kong, 156 yıllık İngiliz yönetiminin ardından Çin egemenliğine girdi.
2004: Irak'ın devrik lideri Saddam Hüseyin mahkemeye çıkarıldı.

___________________________________________________________________________