Boşanan Kadına Şiddetten Korunma Hakkı

Evliliğinde şiddet gören kadınlar boşandıktan sonra da şiddete maruz kalabiliyor. D. A. boşandıktan sonra 2 yıl boyunca eski eşi tarafından taciz edildi. Mahkemeye başvurup koruma istedi, talebi kabul edildi. Onun davası "örnek karar" kabul ediliyor.

Ankara 8. Aile Mahkemesi'ne başvuran D. A., iki yıl önce boşandığı kocasının boşanmadan sonra da kendisini ve iki çocuğunu yaşadıkları eve zorla girerek taciz edip, telefonla küfür ettiğini ve tehditte bulunduğunu söyledi. D. A. tacizlerden kurtulmak ve çocuklarını korumak için mahkemeden korunma istedi. Mahkeme, kadının talebini haklı bularak 6 ay süreyle koruma kararı çıkardı. NTVMSNBC'ye kararın önemini değerlendiren Kadınlara Hukuki Destek Merkezi Derneği (KAHDEM) üyesi avukat Habibe Yılmaz Kayar, kararı heyecan verici bulduklarını ve hukukçular olarak kararı veren Ankara 8. Aile Mahkemesi hakimine teşekkür etmek için bugün bir imza kampanyası başlattıklarını belirtti.
Avukat Kayar'ın kararla ilgili değerlendirmeleri şöyle:

ŞİDDET HEP SÜRÜYOR

"Böyle kararların veriliyor olması gerçekten ümit verici. Bu kararda boşanmış olmasına rağmen şiddetin devam etmesi yasaya aykırı bulunmuştur. Uluslararası sözleşmelerin getirmiş olduğu hukuki standartlar, insan haklarına ilişkin standartlar bu kararda uygulanmıştır. Bu anlamıyla adalete ve kadının insan haklarına son derece uygun örnek bir karar olduğunu söyleyebilirim.
Adli vakaları incelediğimizde bazen boşanma davası açmanın şiddete neden olduğunu görüyoruz. Şiddet göreceği endişesiyle boşanma yönündeki hukuki talepleri çoğu kez hayata geçemiyor. En çok da burada lazımken yasa koyucunun korumayı boşanmış kadınlardan esirgemesi temel haklara aykırı bir durum oluşturuyor ve medeni durumlarına göre kadınlar arasında ayrımcılık yaratıyordu. Bu konuda yeni yönetmelik çıkarıldı. Yasada olmayan şiddet türleri bu yönetmelikte açıklandı. Uluslararası standarta uygun bir şekilde şiddetin, fiziksel, ekonomik, cinsel, duygusal türleri olduğu sayıldı. Hak ve özgürlüklerden yoksun bırakmak konusunda şiddet olduğu çok açık olarak belirtildi. Bu yönetmelikle birlikte bir darp raporu aranmaksızın, beklemeksizin ve en yakın aile mahkemesine başvurarak koruma kararı da isteyebileceği yönetmelik aracılığıyla açıklanmış oldu.

4320 sayılı yasa çıktığı zaman fiilen boşanma davaları sırasında koruma kararı isteyebiliyorduk. Fakat birçok yanlış anlaşılma neticesinde, "Taraflar ayrı yaşıyorlar, tehdit altında değil" diye bu koruma talepleri reddediliyordu. Bu, kadın hakları aktivistlerinin talepleri dikkate alınarak yasa metninde ve yönetmeliklerle değişiklik ve eklemeler yapılarak fiilen ayrı yaşayan veya boşanma davası açılarak ayrı yaşama hakkına sahip olan kadınların da, boşanmış eşlerin de koruma talep edebileceği düzenlemesi eklendi yasaya.

BAŞKA KARARLAR DA VAR

Boşanmış kadınlara ilişkin verilmiş ilk tedbir kararı değil. Yine Ankara'dan ve Kadıköy Aile Mahkemesi'nden bu yönde kararlar verilmişti. Bu kararlar sırasında da yalnızca 4320 sayılı yasa değil, uluslararası sözleşmelerle tanımlanan ve güvence altına alınan temel hakların ışığında kararlar verildiği bildirilmiştir. Bütün hukukçular olarak biz, "Yasa metninde yalnızca evlilik içinde şiddetten sözediliyor. Halbuki kadınların medeni durumlarına bakılmaksızın bütün kadınların şiddetten korunmaya hakları olduğu"düşüncesinde idik ve bu yönde eleştirilerimizi iletiyorduk."

AİLEYE 6 AY SÜREYLE KORUMA

D. A.'yı korumaya alan Ankara 8. Aile Mahkemesi'nin kararında şöyle deniyor:
"Tarafların boşanmış olmalarına karşın, eski kocanın korunma isteyene ve çocuklarına karşı şiddete yönelik davranışlarda bulunduğu anlaşılmaktadır. 4320 Sayılı Yasada 5636 sayılı yasa ile yapılan değişikliklerin içeriği ve ruhu değerlendirilerek, istemin kabulü ile karşı taraf hakkında tedbirlerin 6 ay süreyle uygulanmasına karar vermek gerekmiştir."

SADECE DAVA SIRASINDA KORUMA İSTENEBİLİYORDU

10 yıl önce yürürlüğe giren ve aile içi şiddeti önleme ve koruma sağlama amacına yönelik 4320 Sayılı Ailenin Korunmasına Dair Kanun'un ilk yıllardaki uygulamalarında sadece boşanma davası aşamasında ve taraflar birlikte yaşıyorsa tedbir kararı veriliyordu. Dokuz yıllık uygulama sonrasında eleştiriler dikkate alınarak 2007 tarihinden önce yasada değişiklik yapıldı, ardından da 01.03.2008'de yasanın uygulanmasını gösteren bir yönetmelik çıkartıldı.
4320 sayılı yasaya ilişkin kararlar tedbir niteliğinde olduğu için Yargıtay'a temyiz için gitmiyor. Bu nedenle koruma kararlarını öğrenmelerinin, takip etmelerinin her zaman mümkün olmadığını belirten Kayar, kararın Türk Hukuk Sitesi'nde yer almasının hemen ardından harekete geçtiklerini söyledi. Avukat Kayar, "Bugün KAHDEM öncülüğünde imza kampanyası başlattık. Bütün kadın kuruluşlarını imza atmaya ve küçük bir metin halinde hakime takdim etmeye davet ediyoruz. Bu imzadaki amacımız şu: Nasıl kötü örnekleri gördüğümüz zaman kadının insan haklarına aykırı buluyor ve dikkat çekiyorsak, iyi örneklere de dikkat çekmek

___________________________________________________________________________