crazylaz

.

Safranbolu Evleri Dönemin Safranbolu halkinin yasama biçimini, begenisini, kültürünü, üstün yapi teknigini yansitan Safranbolu evleri yöre mimarisinin en dikkati çeken ögeleridir. Kentin ününü olusturan Safranbolu Evleri 18.ve 19.yy. Türk hayatinin geçmisini, kültürünü, ekonomisini, teknolojisini ve yasama biçimini yansitan mükemmel mimarlik bilgisi ile yapilmislardir.

Evler Safranbolu´da iki ayri kesiminde gruplanmistir. Birincisi “Sehir” diye bilinen ve kislik olarak kullanilan kesim, ikincisi ise “Baglar” diye bilinen ve yazlik olarak kullanilan kesimdir.

"Sehir", yönetim merkezinin bulundugu Kale, alisveris merkezinin bulundugu Çarsi, evlerin bulundugu Akçasu, Musalla, Gümüs, Kalealti ve Tabakhane semtlerinden olusmaktadir. Bu kesim iklimin olumsuz etkilerine karsi korunmus, alçak rakimli iki vadinin içindedir. Burada evler birbirine yakin, sokaklar dardir. "Baglar" birkaç yüz metre daha yüksekte, hava akimlarina açik ve daha genis araziler üzerindedir. Hemen hemen herkesin bir kislik bir de yazlik evi vardir. Yöre halki kisin sehirdeki evinde yasar ve yazin havalarin isinmasiyla Baglardaki yazlik evine yerlesir. Ancak “Çarsi” bölgesinde üretim ve ticaret hayati yazin da aynen devam etmektedir.

Safranbolu da evler kendilerine göre daha merkezi konumdaki kamu binalarina, dini yapilara ve anit eserlere dönüktür. Hangi evden bakilirsa bakilsin manzara kapanmaz. Evlerin yakin plan cepheleri kör, uzak plan cepheleri açik ve birbirlerini izleyecek konumdadir.

Cinci HaniSafranbolu esrafindan Cinci Hoca olarak bilinen Karabaszade Hüseyin Efendi tarafindan 1645 yilinda yaptirilmistir. O dönemde Ipekyolu güzergahinda bulunmaktadir.Tamamen insan gücüne dayali yapilan Han, Osmanli mimarisinin en gelismis örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Eski Hükümet Konagi 1904 yilinda yaptirilmis, iki katli görkemli bir tas yapidir. 1976 yilinda yanmistir. Kültür Bakanliginca Kültür Merkezi ve Müze olarak kullanilmak üzere restoresi baslatilmistir. Bulundugu yer Safranboluda "Kale" olarak bilinmektedir.

Hidirlik Tepesi Türklerin Safranbolu’ya geldikleri vakit konuslandigi yerdir ve açik namazgah seklindedir. Yagmur duasi ile hidirellez kutlamalari burada yapilir. Üzerinde Köstendil Kaymakami Hasan Pasa’nin Türbesi (1845), iki namazgah, Hizir (Hidir) Pasa’nin makami /mezari ile Kurtulus Savasi kahramanlarindan Dr. Ali Yaver Ataman’in (1955) anit mezari bulunmaktadir. Tepeye iki noktadan giris ve çikis vardir.

Yemeniciler Arastasi Köprülü Mehmet Pasa Camisine bitisik 48 ahsap dükkandan olusan ve “yemeni” denilen ayakkabinin yapildigi eski Lonca Çarsisidir. Restore edilen çarsi turistik amaçli kullanilmaktadir. Çarsidaki Ahmet Demirezen Yemenicilik Müzesi hafta sonlarinda geziye açiktir.

Demirciler Çarsisi Izzet Mehmet Pasa Camisi altindan geçen Akçasu deresinin iki yakasina kurulan çarsi sicak ve soguk demircilik el sanatlarinin üretildigi yasayan tek Lonca çarsisidir. Bakirci ve kalayci esnaf da bu çarsi içersinde çalismaktadir.

Incekaya Su Kemeri Sadrazam Izzet Mehmet Pasa tarafindan yaptirilan eser, ilçe merkezine 7,5 km uzakliktadir. Incekaya Köyü’ndeki su kemeri 116 metre uzunlugunda, 6 kemerli görkemli bir yapidir. Su kaynagindan ilçeye su getirilmesine yarayan kemer 110-220 cm genisliktedir. Altindaki Tokatli Deresi de kanyon gezisi için ideal bir parkurdur. Restore edilen Incekaya Su Kemeri’nin alt tarafina çesitli etkinlikler için sahne ve oturma yerleri yapilmistir.

Saat Kulesi Padisah III. Selim’in Safranbolu’lu Sadrazami Izzet Mehmet Pasa tarafindan 1797 yilinda yaptirilmistir. Kare planlidir, saat zembereksizdir. Yapi restore edilmis olup, cuma, cumartesi, pazar günleri geziye açiktir.

Degirmenbasi Su Degirmeni Baglar Degirmenbasi semtindedir. Restore edilmis olan degirmen hem eski hem de yeni islevi ile hos bir geçmis zaman tanigidir.

Günes Saati Avludaki bu saat basit tip yatay günes saatleri sinifina girer. Sabah 06.40 aksam 17.20 arasindaki zamani ****l plakanin gölgesine göre gösterir. 19.yy ortalarinda yapildigi sanilmaktadir.

Kazdaglioglu Camisi Tarihi çarsinin girisinde, çok köseli ve kiremit örtülü kubbesi ile dikkate çeker. Yapim tarihi 1779’dur. Çevresindeki meydana ismini vermistir.

Yörük Köyü Safranbolu’ya 11 km uzakliktaki bu “Müze Köy”e Safranbolu-Araç karayolu üzerinden gidilmektedir. Kültür Bakanligi tarafindan 1997 yilinda gerçek bir Türk-Türkmen Köyü olusu ve tarihi yapilarinin görkemi nedeniyle koruma altina alinmistir. Safranbolu’nun küçük bir maketidir. 93 eserin tescilli oldugu köyün camileri, çamasirhanesi ve gezilen konaklari Safranbolu turizmine önemli bir hareket ve çesitlilik getirmektedir.

Uluyayla ve Sariçiçek Yaylalari Ilçenin turizmini çesitlendiren dogal güzelliklerdir. Uluyayla ilçe merkezine 50 km, Sariçiçek yaylasi 8 km’dir. Öte yandan Kirkille Çamligi, Gürleyik Orman Içi Dinlenme Alani ilçenin önemli piknik yerlerindendir.

Kentte tarihi evlerin restorasyonu ile olusturulmus pek çok yeme-içme ve eglence mekani bulunuyor. Aksamlari Çarsi bölgesinde yogunlasmis eglence mekanlarinda canli müzik dinlenebilir. Gözleme, kuyu kebabi, yayim makarnasi, su böregi ve ev baklavasi tadilmasi gereken yöresel yemeklerden..
Her zaman taze satilan, findikli, samfistikli, güllü ve safranli çesitleri bulunan Safranbolu Lokumu, Safranbolu Evleri kadar ünlü.



Safranbolu; Bati Karadeniz Bölgesinde; bagli bulundugu Karabük iline 10km., Ankaraya 240 km. ve Istanbula 406 km. uzakliktadir.
Karayolu Safranboluya karayolu ile üç ayri yönden ulasmak mümkün. Ankara-Istanbul karayolunun Gerede kesiminden ayrilarak 80 km. sonra Karabüke variliyor. Ilçenin kuzey yönünde Bartin ili ile ve dogu yönünde Kastamonu ili ile baglantisi bulunuyor.
Ankara ve Istanbul ile bagli bulundugu karayolunun büyük bir bölümü otoban olup, normal süratle Safranbolu Ankara arasi 2,5 saatte, Safranbolu Istanbul arasi ise 5 saatte katedilmekte.
Demiryolu Karabük il merkezine kadar demiryolu ile ulasim mümkün. Karabük - Zonguldak arasi ulasim için demiryolu ulasimi tercih edilebilir.
Denizyolu Denize en yakin baglantilari ise 91 km. ile turistik Inkumu, 97 km. ile yine turistik Amasradir.
Havayolu En yakin havalimani Ankara Esenbogadir (240 km)

bukagi

DoLuNaY ŞoVaLyEsİ

SAFRANBOLU
Anadolu’nun kuzey batı kesiminde, Antik Devirde tarihçi Homeros’un İlyada destanında Paplagonya olarak geçmektedir.Yörede sırası ile Hititler, Frigler, dolaylı yoldan Lidyalılar, Persler, Helenistik Krallıklar (Pondlar), Romalılar, Selçuklular, Çobanoğulları, Candaroğulları ve Osmanlılar egemenlik kurmuşlardır.



Safranbolu 1196 tarihinde Selçuklu Sultanı II.Kılıç Arslan’ın oğlu Muhiddin Mesut Şah zamanında Türklerin eline geçmiştir. Tarihi süreç içerisinde ise 1213-1280 tarihleri arasında Çobanoğullarının, 1326-1354 tarihleri arasında Candaroğlullarının, 1354-1402 ve 1423 yılından itibaren de Osmanlıların egemenliğine girmiştir.
Safranbolu, tarihi geçmişinde, en üstün ekonomik ve kültürel düzeyine Osmanlı döneminde ulaşmıştır. Kentin 17. yy da İstanbul-Sinop kervan yolu üzerinde önemli bir konaklama merkezi oluşu, bölgede ticaretin gelişimine olanak sağlayarak zenginleştirmiştir. (Bu dönemde İstanbul ve Kastamonu ile yoğun ilişkiler yaşanmış, Osmanlı devlet adamlarından bazıları kente önemli eserler bırakmışlardır.

Safranbolu geleneksel Türk toplum yaşantısının tüm özelliklerini yansıtan ve uzun tarihi geçmişinde yarattığı kültürel mirası çevresel dokusu içinde koruyan örnek bir kenttir. Sahip olduğu zengin kültürel mirası kent ölçeğinde korumadaki başarısı Safranbolu’yu “Dünya Kenti” ününe kavuşturmuş ve UNESCO tarafından “Dünya Miras Listesi”ne alınmıştır.
Tüm ülkede bulunan yaklaşık 50 bin kadar korunması gerekli Kültür ve Tabiat varlığının 1131’i Safranbolu’ dadır. Bu zenginlik kenti bir Müze Kent haline getirmiş, korumacılıktaki başarısı ise kente “Korumanın Başkenti” ünvanını kazandırmıştır.
Kentin ününü oluşturan Safranbolu Evleri 18.ve 19.yy. Türk hayatının geçmişini, kültürünü, ekonomisini, teknolojisini ve yaşama biçimini yansıtan mükemmel mimarlık bilgisi ile yapılmışlardır. Yaklaşık 2000 geleneksel Türk evi bulunmaktadır. Bu evlerin 800 kadarı yasal koruma altındadır.
Geriye doğru 3000 yıllık tarihi geçmişe sahip olan Safranbolu pek çok uygarlığa ev sahipliği yapmış ve günümüze bir kültür zenginliği olarak ulaşmıştır. Özellikle Osmanlı döneminden kalma han, hamam, cami, çeşme, köprü ve eşsiz konaklar gelenlere hayranlık uyandıracak niteliktedir.
1975 yılında Anıtlar Yüksek Kurulunun Safranbolu’yu kentsel sit ilan etmesi ile akademik düzeyde başlayan kente olan ilgi , zamanla ülkemiz sınırlarının dışına taşmıştır. 90’lı yılların başından bu yana küçük ve orta ölçekli turistik tesislerin oluşumu ile turizm ilçe ekonomisindeki yerini hissettirmeye başlamış, terk edilen konaklar, otel, lokanta gibi işlevlerle yaşama dönüştürülmüş, bozulan arnavut kaldırımları yeniden yapılmış, anıtsal eserler restore edilmeye başlanmış, kaybolmak üzere olan el sanatları turistik amaçla yeniden canlılık kazanmıştır.





Safranbolu’nun İsimleri
Safranbolu’nun belgelere dayanan bilinen ilk tarihi Bizans Döneminde başlamaktadır.(395-1453) Bizans Döneminde Safranbolu Dadybra (Dadibra), Müslüman Arap akınları karşısında bir müstahkem kale olarak (Akratia) kurulmuş ve önem kazanmıştır.
Bizanslılar döneminde kentin adı Dadybra’dır. 1196 tarihinde Selçuklular zamanında kentin adı Zalifre olmuştur. Beylikler döneminde ve Osmanlıların ilk zamanlarında kentin adı Borglu ve Borlu şeklini almıştır. 16 yy. Osmanlı Tapu ve Tahrir defterinden izlenebileceği gibi Borlu, yöreye yerleşen Taraklı Aşiretinden dolayı “Taraklıborlu” olmuştur.
Taraklıborlu adından sonra Safranbolu için Osmanlılar döneminde kullanılan diğer adlar, 18 yy. ortalarında “Zağfiran-ı Borlu”, 19 yy. ikinci yarısında kısa bir süre için “Zağfiran-ı Benderli” 19. yy. son çeyreğinden itibaren “Zağfiranbolu”, son olarakta “Zafranbolu” ve “Safranbolu” biçimine dönüşmüştür.
Kente adını veren Safran bitkisi kendi ağırlığının yüz bin katı kadar sıvıyı sarıya boyayabilme özelliğine sahiptir. Gıda, ilaç ve kozmetik sanayiinde kullanılmaktadır. Bu ilgi çekici bitkinin dünyada üretildiği ender yerlerden biri Safranbolu’dur.


Safranbolu Evleri Ve Mimari Özellikleri
Safranbolu Evleri, yüzlerce yıllık bir süreçte oluşan Türk kent kültürünün günümüzde yaşamaya devam eden en önemli yapı taşlarıdır. İlçe merkezinde 18. ve 19.yy. ile 20.yy. başlarında yapılmış yaklaşık 2000 geleneksel Türk evi bulunmaktadır. Bu eserlerin 800 kadarı yasal koruma altındadır. Evler Safranbolu´nun iki ayrı kesiminde gruplanmış durumdadır. Birincisi “Şehir” diye bilinen ve kışlık olarak kullanılan kesim, ikincisi “Bağlar” diye bilinen ve yazlık olarak kullanılan kesim.

Şehir, yönetim merkezinin bulunduğu Kale, alışveriş merkezinin bulunduğu Çarşı, evlerin bulunduğu Akçasu, Gümüş, Musalla, Kalealtı ve Tabakhane semtlerinden oluşmaktadır. Bu kesim iklimin olumsuz etkilerine karşı korunmuş, alçak rakımlı iki vadinin içindedir. Burada evler birbirine yakın, sokaklar dardır. Bağlar birkaç yüz metre daha yüksekte, hava akımlarına açık ve daha geniş araziler üzerindedir. Hemen hemen herkesin bir kışlık bir de yazlık evi vardır. Yöre halkı kışın şehirdeki evinde yaşar ve yazın havaların ısınmasıyla Bağlardaki yazlık evine göçer. Ancak “Çarşı” üretim ve ticaret hayatı yazın da aynen sürer.

Tüm evler kendilerine göre daha merkezi konumdaki kamu binalarına, dini yapılara ve anıt eserlere dönüktür. Hangi evden bakılırsa bakılsın manzara kapanmaz. Evlerin yakın plan cepheleri kör, uzak plan cepheleri açık ve birbirlerini izleyecek konumdadır.


Şehrin ortasında bulunan meydana yönelik yollar ve sokaklar tamamen arnavut kaldırımlıdır. Anıt eserlerin avluları ve meydanlar da arnavut kaldırımlıdır. Mevcut taş kaplama tarzı rutubeti en aza indiren, sel sularına karşı dayanıklı ve ağaç köklerinin yeterli su almasına uygun yapıdadır.
Safranbolu evinin boyutu ve biçimini belirleyen üç temel unsurdan söz edilebilir: Çok nüfuslu büyük aile yapısı, yağışlı iklim, kültürel ve maddi zenginlik. Bir ailede karı kocanın normal olarak iki ya da üç çocuğu vardır. Erkek evlat evlendirilince ona ayrı bir ev açılmaz, gelin aynı eve getirilir. Amcalar, yengeler, halalar ve torunlarında dahil olduğu aile hep birlikte bir evde yaşarlar. Evin kadınına işlerde yardım etmek amacıyla evlerin çoğunda evlatlık kız bulunur. Evlatlık kız evin kızı gibi görülür.

Kalabalık aile yapısının yanında evlerde harem-selamlık ayrımı vardır. Ailelerin sahip olduğu hayvanlar evin zemin katındaki ahırlarda barındırılır. Yağışlı iklim nedeniyle kapalı alan ihtiyacı da fazladır. İnsan ve hayvan yiyecekleri, yakacak odunlar hepsi evin uygun bölümlerinde muhafaza edilirler. İşte tüm bunların sonucu olarak Safranbolu evleri büyük hacimlidir.
Doğa-insan-ev; sokak-ev, sokak-çarşı ilişkileri son derece düzenli ve dengelidir. Çevreye olduğu kadar komşuya da saygı egemendir. Hiçbir ev diğerinin görünüşünü engellemez. Evlerin yapımında taş, kerpiç ahşap ve alaturka kiremit kullanılmıştır. Bahçeler sokaktan taş duvarlarla ayrılmıştır.

Din ve gelenekler evi dışarıya kapar, bu yüzden ev içi ve bahçeler yüksek duvarlarla ayrılmıştır, pencereler kafeslidir, kadın yabancı erkeğe görünmez. Bazen aynı evin içinde bile, kadınlar ve erkekler ayrı ayrı yaşarlar. Safranbolu´da selamlık ve harem olarak ikiye bölünmüş böyle evler vardır. Hacı Memişler Bağ evinde ve Kaymakamlar Evinde harem ve selamlık girişleri değişik katta iki ayrı sokaktan sağlanmıştır. Aile yaşantısını tedirgin etmeden kolay ulaşılabilen bir odası da selamlık olarak kullanılır. Selamlık odaları biraz daha özenlidir.
Evin girişinde zemin katta “hayat” vardır. Bu bölüm eğer taş kaplıysa “taşlık” adını alır. Burada ışık almayı sağlayan ahşap kafes “gliste” mevcuttur. Zemin katlarda ayrıca ahırlar, büyük kazan ocakları ve ambarlar bulunur.
Üst katlara ahşap ustalığının üstün örneklerini sergileyen merdivenlerle çıkılır. İkinci kat diğer katlara göre daha basıktır. Bu katta gerektiğinde yatak odası olarak da kullanılabilen bir mutfak bulunur. Gündelik yaşam orta katta geçer. Soğuk kış günlerinde bu katın ısıtılması daha kolay olur.

Üçüncü kat evlerde mükemmelliğe varılan noktadır. Bu katta tavanlar daha yüksektir. Odalara sekiz kenarlı bir çokgenden oluşan “sofa”nın daha kısa olan dört çapraz kenarından açılan kapılardan girilir. Odaların giriş kapıları köşelerdedir ve oda ile doğrudan teması kesen özel ahşap paravana düzeni bulunur. Odaların her biri bir çekirdek aileyi ya da bir aile yakının barındırabilecek tüm unsurlara sahip, bağımsız birim olarak tasarlanmıştır. Bu doğrultuda her odada ahşap dolapların (yüklük) içerisinde bugünün duş kabinlerini andıran gusülhaneler mevcuttur.
Safranbolu evlerindeki çıkmalar, evin dış görünümünü tek düzelikten kurtarır. Evlerin pencereleri çok özel biçimde tasarlanmış olup dar ve uzuncadır. Ahşap kanatlı pencerelerde ayrıca “muşabak” denilen kafesler bulunur.

Evlerde ısınma ocaklarla sağlanır. Ocaktan alınan közler mangala konarak taşınır. Katlar arasında zaman zaman tecrit malzemesi kullanılmış olsa da ahşap evlerde ısının muhafazası güçtür. Bu nedenle prensip mekanın değil insanın ısıtılmasıdır. Soba ise son dönemlerde kullanılmıştır.

Aydınlatma aracı gaz yağı lambasıdır. Son zamanlarda “lüks lamba” diye tanımlanan, daha büyük boyutlu ve daha fazla ışık veren lambalar kullanılmıştır.

Evlerin bazılarının içlerinde serinlik vermesi ve yangından korunmak amacıyla yapılmış olan havuzlar bulunmaktadır.

Sitemizde İllegal paylaşım yasaktır..

Üyeler onay gerektirmeden mesaj ve konu atabilmektedir.

Yöneticilerimizin gözünden kaçan illegal paylaşımları tespit ederseniz lütfen [Linkleri Görebilmek İçin Üye Olmanız Gerekmektedir.Lütfen Buraya TIKLAYARAK Üye Olunuz.]tıklayıp gerekli alanları dolurup bize bildiriniz gereken en kısa sürede yapılacaktır...

[Linkleri Görebilmek İçin Üye Olmanız Gerekmektedir.Lütfen Buraya TIKLAYARAK Üye Olunuz.]

FeRDi TaYFuR