Ani / Kars
Kiliselerin çoğu da onun zamanında yapıldı. Ondan sonraki kral I. Gagik zamanında kent büyük gelişme gösterdi. Ani 1064’de Selçukluların eline geçti. Daha sonra Gürcüler, Moğollar, Akkoyunlular egemen oldu. 1538’de Osmanlı topraklarına katıldı.
Kentin merkezindeki Ani Katedrali en büyük eserlerden biri.


1001 yılında Yunan haçı planında yapılmış olan katedral 1064’de Alparslan tarafından camiye çevrildi ve Fethiye Camisi denildi. Doğu yönünde Arpaçay’a inen kayalıkların eteğinde Prens Dikran Honents’in yaptırdığı Surp Kirkor Kilisesi bulunuyor.

İçi fresklerle süslü kilise oldukça iyi durumdadır. 1036 yılında yapılmış Surp Pirgiç (Halaskar) Kilisesi yörede Keçeli Kilise diye bilinir. Dış yüzü çok süslü olan kilise kısmen yıkık durumdadır. 1038’de yapılan Surp Hovannes (Apostol) Kilisesi’nden günümüze pek bir şey ulaşmadı. Kuzeybatı tarafında aynı adı taşıyan üç kilise bulunuyor. Bunlardan Surp Kirkor Abugamrents Kilisesi 994’de yapılmıştı ve Aziz Kirkor Lusaroviç’e adanmıştı. Selçuklu eserlerinden halkın Bozminare dediği Menücehr Camisi (1110), Ebul Muammeran Camisi (1195) görülüyor. Kentin ortasındaki kervansarayın ise ancak kalıntısı görülebiliyor.
Kuzeybatı yönünde dik bir yamaçta Sultan Sarayı bulunuyor. Beş katlı olarak yapılmış binanın üst katları yıkılmıştır. Ön yüzünün mozaik işlemeleri görülebilmektedir.
Ani, Hıristiyan Ermeni inanışınca kutsal sayılan yerlerden biridir.