Beş Bin Yıllık Bir Tarih
İzmir turizm merkezi olmasının yanı sıra, üniversiteleri, müzeleri, konser salonları, kültür-sanat der*nek*leri, ulu*sal ve uluslararası festivalleriyle ülkenin en önemli kültür kavşağıdır İzmir. Victor Hugo’nun dizelerinde; “Boynunda güzel kolye*siyle / Bir prensestir İzmir...”

Anadolu Yarımadası’nın batısında; Balıkesir, Manisa, Ay*dın il*leri ve Ege Denizi ile çevrili beş bin yıl*lık bir kent İzmir. Yüzölçümü, 11.973 km2. 28 ilçe ve 629 köyden oluşuyor.

İlçeleri
Aliağa, Balçova, Bayındır, Bergama, Beydağ, Bornova, Buca, Çeşme, Çiğli, Dikili, Foça, Gaziemir, Güzelbahçe, Karaburun, Karşıyaka, Kemalpaşa, Kınık, Kiraz, Konak, Menderes, Menemen, Narlıdere, Ödemiş, Seferihisar, Selçuk, Tire, Torbalı ve Urla.

Nüfus
Nüfus yoğunluğu bakımından İstanbul ve Ankara’dan sonra Türkiye’nin üçüncü bü*yük kenti... 2000 yılı sa*yımına göre 3.387.908 nüfusa sahip.

Yemek Kültüründen
İzmir ve yöresinin yemekleri çeşit açısından son derece zengin olup, yörenin bitki örtüsünün yanı sıra, çok kül*türlü toplumsal yapısı da bu oluşumda etkendir.

Belli başlı yemekleri
Bulamaç çorbası, tarhana çor*bası, tere çor*bası, kirde, sakız yahnisi, mücver, İzmir köftesi, papaz yahnisi, enginar dolması, do*ma*tes bastısı, yer elması, re*vani, ıspanak boranisi, razı kavurması, arapsaçı, şevketi bostan, ebegümeci, radika salatası.

Çipura
İzmir'in dillere destan balığı. Akdeniz ve Ege'de yaygın biçimde yaşayan, sırtı koyu mavi, yanları gü*müş renginde, eti çok lezzetli bu balık artık çiftliklerde bol miktarda üretilmektedir.

Lokma
İzmir'in lokması ünlüdür... Mayalı hamurun kızgın yağa atılıp, çıkarıldığında üzerine şekerli şu*rup dö*kü*len bu tatlıyı iyi yapan yerlerin önünde kuyruklar oluşur.

Otlar
Taze ot yemekleri Ege Mutfağı'nda ayrı bir yere sahiptir. Bahar gelince, İzmir ve çevre ilçelerinin pa*zar yerleri yeşillenir. Radika, turpotu, hardalotu, cibes ve daha niceleri...


Tarihsel Doku

Bayraklı (Smyrna)
İzmir’in İ.Ö. 3. binyıla uzanan ilk yerleşim yeri olan Tepekule Höyüğü ve Tantalos’un me*zar ka*lıntı*ları. Bayraklı’da süregelen kazı çalışmaları, yeraltındaki daha da eski yerle*şimlere ulaşıla*bi*le*ce*ğini gösteriyor.

Kadifekale (Pagos)
İzmir'in İ.Ö. 4. yüzyılda yeniden kurulduğu alan. Helen, Roma, Bizans ve Os*manlı Dö*nem*le*ri'ne ait yapı kalıntıları bulunuyor.

Kızılçullu Su Kemerleri
Eski adı Kızılçullu olan ve Şirinyer'de bulunan su kemerleri Meles Çayı üzerin*de*dir ve Kadifekale'de kurulan kente su getirmek için yapılmıştır.

Agora (Konak-Namazgah-Tilkilik)
Bazilikası, mahkeme salonu, yeraltı galerileri ve Küçük Faustina’nın büs*tüyle bezenmiş kemeriyle Roma Dönemi’ne ait devlet agorası. İzmir Arkeoloji Mü*zesi’nde sergilenen Pesoidon, Demeter ve Artemis ka*bartmaları önemli.

Diyana Hamamları
Bugün Halkapınar ile Bayraklı arasına yayılmış eski İzmir kentinin büyük anıtların*dan bi*rini oluşturan Diyana Hamamları Roma döneminde ününü sürdürmüştür. Eski İzmirliler çağıldayan su kayna*ğına Tanrıça Artemis’in saflığını temsil etmesi sebebiyle Diyana Hamamları adını takmışlardır. Mer*mer ka*nal*la*rında Su Perileri'nin yıkandığı Diyana Hamamları'ndan günümüze çok az kalıntı kalmıştır.

Kemeraltı
Osmanlı Dönemi yapılarının yoğun olduğu ticaret bölgesi. Sokakları, mey*dan*ları, tarihi ve dini ya*pı*la*rıyla kentin kültürel birikim değeri yüksek bölgelerinden.

Alsancak
Çok sayıda Levanten ve Rum Evi'nin de bulunduğu, ken*tin en canlı eğlence ve ticaret mer*kezi.

Tarihsel Yapılar
Hisar Camisi (1592), St. Polycarp Kilisesi (1625), Şadırvan Camisi (1636), Başdurak Ca*misi (1652), Kes*tane Pa*zarı Camisi (1663), Kemeraltı Ca*misi (1671), Kızlarağası Hanı (1741), Hatuniye Ca*misi (17. yy. başı), Ko*nak Yalı Ca*misi (1754), Bikur Holim Sinagogu (1800), Çakaloğlu Hanı (1805), Dönertaş Se*bili (1814), Etnog*rafya Müzesi (1831), Alsancak Garı (1858), Pa*saport İs*kelesi (1876), Mithaşpaşa Sanat Ens*ti*tüsü (1881), Ata*türk Li*sesi (1888), Borsa Sarayı (1891), İl Turizm Müdürlüğü (1891), Saat Ku*lesi (1901), Beth İsrael Si*na*gogu (1905), Salepçioğlu Camisi (1906), Asansör (1907), Atatürk Hey*keli (1933) di*ğer hanlar, be*des*ten*ler, hamam*lar, sebil*ler, şa*dırvanlar, kuş köşkleri ve çarşı*lar, kenti yüzyıllar*dır süs*le*yen ve çokkültürlülüğün seç*kin ör*nek*leri.

Müzeler
Kent merkezinde yer alan Arkeoloji Müzesi, Etnografya Müzesi, Ata*türk Mü*zesi, Tarih ve Sanat Mü*zesi, Ah*met Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi, Resim ve Heykel Müzesi, E.Ü. Tabiat Tarihi Müzesi’nin yanı sıra Efes Mü*zesi, Çeşme Müzesi, Bergama Mü*zesi, Birgi Çakırağa Konağı, Öde*miş Mü*zesi, Tire Mü*zesi ve Sel*çuk’taki Çamlık Lo*komotif Müzesi gezilebilir.

Hamamlar
Lüks Hamam (Kadı Hamamı)
Kemeraltı Anafartalar Caddesi’nde bulunan hamam ilk Osmanlı eser*leri ara*sında sayılır.İnşa tarihi 16 yy. olduğu sanılan hamam çifte hamamdır.Sekizgen tonozlu yüksek kub*besi olan hamamın kadın dar kısmında her şey aynıdır ancak halvetleri yanında bulunur.

Basmane Hamamı
17. yüzyıl Osmanlı eseri olan hamam halen bakımlı ve işler durumdadır.

İzmir’den...
İzmir Kuş Cenneti’nde 250 Çeşit Kuş Uçuyor...
Kentin 25 km. kuzeybatısı’nda, Gediz Deltası’na yayılmış Türkiye’nin en önemli kuş yaşam alanı 250 ayrı tür kuş, 17 çeşit sürüngen ve 308 ayrı cins bitki barındırıyor.

Palmiyelerin Kültürpark’ı...
İzmir’in “akciğerleri” sayılan Kültürpark, İzmir Uluslararası Fuarı, Paraşüt Kulesi, Hayvanat Bahçesi, Ta*rih ve Sa*nat Müzesi, Atatürk ve İnönü ile Nâzım Hikmet heykel*leri, Açıkhava Tiyatrosu, Luna*park’ı ve kültür mer*kez*leriyle 421 bin metrekarelik önemli bir rekreasyon alanı.

Balçova (Agamemnon) Kaplıcaları
Antik Çağda, Mykene ülkesi Kralı Agamemnon döneminden bu yana, kaynayan suyu ve ça*muru, fi*zik te*davi ve re*habilitasyon merkezleriyle bugünün çağdaş te*sislerinde dünyanın dört bir yanına şifa da*ğıtmayı sürdürüyor Balçova Kaplıca*ları.

Teleferik’ten Kuşbakışı İzmir...
Gökyüzünde üç-beş dakika süren bir yolculuktan ulaşılan dinlence tesislerinde, doğa ve temiz havayla baş başa İzmir’i kuşbakışı seyredebileceğiniz mükemmel bir seyir yeri...

Pınarbaşı
Ayva ve nar bahçeleri arasında uzanan Pınarbaşı, bahçeleri, yaylası, suyu, havası ve görünümü ile önemli bir mesire yeri.

Kemalpaşa’da Kımız Çiftliği
İzmir-Kemalpaşa 29 km uzaklıktaki Alaş Kımız Üretme Çiftliği’nin Kazak otağında kımız içip, Türk ye*meklerinden yenilebilir ve at gezintisi yapılabilir. Çiftlik, Geleneksel Türk Mutfağı ve içki*siyle (Kımız) otan*tik bir merkez.

Alaçatı’da Rüzgar Sörfü
Rüzgar sörfünün dünyadaki en önemli üç merkezinden biri olan Alaçatı, hızlı rüz*garı ve dalga*sız de*ni*ziyle her yıl düzenlenen uluslararası şampiyonaya da ev sa*hipliği ya*pıyor.

Ilıca ve Şifne Kaplıcaları
Çeşme’ye 5 km. uzaklıkta bulunan Ilıca ve Şifne kaplıcaları, önemli bir termal merkez olarak yoğun ilgi gö*rü*yor. Özellikle Ilıca’da denizden kaynayan ve sıcak*lığı 50-60 dereceyi bulan şifalı sular, roma*tizma, sinir sis*temi, deri ve böbrek rahatsızlıkları gibi pek çok hastalığın tedavisinde öneriliyor.

Foça Adaları ve Siren Kayalıkları
Foça açıklarındaki adalar, fok balıkları ve Siren Kayalıkları’nda binbir renge dönü*şerek yansı*yan gü*n*ba*tımı ile dünya turizminde önemli bir yere sahip. Dünyada sa*yıları 400 kadar olan ve “monachus-monachus” olarak bilinen Akdeniz Foklarının yurdu olan adalar, pilot bölge olarak ko*ruma altında.

Tire Pazarı
Yöre sakinleri ve yerli-yabancı turistlerin rağbet ettiği pazaryeri, Anadolu’nun unutulmaya yüz tut*muş ge*le*nek*sel el sa*natları ve işlemelerinin de bulunabildiği; vazgeçilmez bir du*rak...


İzmir’in Çevresi

Selçuk-Efes
İzmir’in 74 km. güneyinde, Panayır ve Bülbül Dağı ya*maç*ları ile Kale’nin yer aldığı Ayasuluk Te*pesi... 12 İon kenti içinde Efes, gü*nü*müze kalan en önemlisi. Helen, Roma ve Bizans uy*gar*lıkla*rının paha bi*çil*mez mirası... Dünyanın 7 Harikası’ndan biri olan ve döneminin en önemli mermer yapısından gü*nümüze bir sütu*nu*nun kaldığı Artemis Tapınağı... Hıristiyan dünyası için kut*sallığını hala koruyan St. Jean Ki*li*sesi... Yine Hıristi*yan inanışına göre burada uyuyanların Kıyamet Günü’nde yeniden dirile*cekleri Yedi Uyur*lar Ma*ğa*rası... Trajan Çeşmesi, Hadrian Tapınağı, Celsus Kütüphanesi, 24 bin kişi*lik Bü*yük Ti*yatro... Ve İ.Ö. 5. yüzyılda kon*sül toplantılarının yapıldığı, Meryem Ana’ya adan*mış ki*lise: Çifte Kili*seler... Bülbül Dağı eteklerin*deki Yamaç Ev*leri... Ve Selçuklu Mimari'*si*nin en önemli yapı*larından 1375 tarihli İsa Bey Ca*misi. Hı*risti*yanla*r'ın kutsal hac yeri sayılan Bül*bül Dağı’ndaki Mer*yem Ana Evi, zi*ya*rete açık.

Şirince Köyü
Selçuk’ta, Rum ve sonra Osmanlı yerleşimi. Öz*gün kent dokusunun ve 200’e yakın sivil mi*mari ya*pı*nın büyük ölçüde koruna*bil*diği az sayı*daki ör*neklerden biri.

Pergamon (Bergama)
İskenderiye’den gelen papirüslere ambargo konulması üzerine, keçi de*risini işleye*rek “Pergamon de*ri*leri” denilen kağıdı bulan Bergamalılar... Yani, Parşömen’i... İon, Helen, Roma ve Bizans dönemlerine ait yapılara sahip. He*le*nis*tik Döne*m'in kültür, bi*lim ve sanat mer*kezi. Tiyatrosu, Athena kutsal alanı, Traian ve Dionysos ta*pı*nakları görülmeye değer. İnsanoğlu*nun yarat*tığı en görkemli eserler*den biri sa*yılan Zeus Sunağı ise, Ber*lin Müzesi’nde sergi*leniyor.

Asklepion
Aşağı Bergama bölümünde, Helenistik Dönem'de, Sağlık ve He*kim*lik Tanrısı Asklepion için ku*rul*muş büyük bir tıp merkezi ve kut*sal alan. Fiziksel tedavinin yanı sıra ruhsal tedaviye de önem ve*ri*len mer*kez, psikoterapinin beşiği olarak kabul edilir.

Erythari (Ildırı)
Çeşme'nin 15 km. kuzeyinde, Ildırı Köyü’nde 12 İon kentinden biri. Eski Yunanca'da “kır*mızı” anlamına gelen adını, bu rengi taşıyan topraklarından aldığı düşünülür. İon, Helen ve Roma Dö*nemle*ri'ne ait ka*lın*tılar bulunuyor.

Klazomenai (Urla)
İzmir'in 38 km. batısında, İ.Ö. 4000'lere uza*nan antik kent. İ.Ö. 2000'lerde önemli bir se*ramik merkezi ve 12 İon kentinden biri. Yapılan kazılar dünyanın en eski li*manına sahip oldu*ğuna işa*ret edi*yor.

Panaztepe
Menemen’de, İ.Ö. 2000'lere ait mezar kalıntıları ve antik kent. Arkaik ve He*len dö*nemi ka*lın*tı*ları, Roma ve İslami döneme ait mezarlar bulunuyor. 12 İon ken*tinden bi*risi.

Pitane (Çandarlı)
Dikili-Çandarlı Yarımadası'nda, tarihi İ.Ö. 3000'lere uzanan 12 Aiol ken*tin*den biri. 13. yy.’dan sonra Cenevizli*ler* tarafından yapılan kale korunuyor.

Kyme (Nemrut)
Pitane ile aynı kıyıları paylaşan Kyme, Aiol kentleri arasında en büyüğü. Helenis*tik dö*nemde güçlü bir li*man ve ticaret kenti, Hıristiyanlık döneminde piskopos merkezi.

Phokaia (Foça)
İzmir'in 70 km. kuzeybatısında Foça Yarımadası'nda Hemeros Destanı'nda adı geçen mi*to*lojik kent. 12 İon kenti arasında denizcilikte gelişmiş bir liman kenti. Dış Kale, Ceneviz ya da Os*manlı Kalesi ile Beşkapılar ola*rak adlan*dırılan Osmanlı Kayıkha*nesi, Foça Burnu'ndan Ege De*nizi’ni se*lamla*mayı gü*nümüzde de sürdürüyor. 200’ün üzerinde me*zar taşı*nın ayakta ol*duğu Os*manlı Me*zarlığı ve Persler'den kalan Taş Kule mezar anıtı önemli.

Teos
Seferihisar-Sığacık Köyü’nde, 12 İon kentinin en önemlilerinden biri. İki li*manı olan kentte de*niz ti*ca*reti ge*liş*miş. Helenistik ve Roma dönemi kalıntılarının yanı sıra Anadolu’da Dionysos adına ya*pılan ta*pınak*ların en bü*yüğü bu*rada.

Lebedos
Seferihisar-Ürkmez Köyü’nün güneydoğusunda 12 İon kentinden birisi. Helen ve Roma Dö*nemi ka*lın*tı*ları bulunuyor. Lebedos’a 4 km. uzaklıkta ise, ta*pınak ve hamamın yer aldığı Karaköse Ha*ra*beleri dikkat çekiyor.

Kolophon
Menderes-Değirmendere'nin güneydoğusunda 12 İon kentinden birisi. Limanı, Notion ve ta*pı*nak kenti Klaros ile üçlü bir birlik oluşturuyor. Kentin, Stoa ile tapınak kalıntıları önemli.

Claros (Gümüldür)
Dünyanın en önemli cinsi sayılan “Satsuma” mandalinasının ana*yurdu. Men*de*res-Ahmetbeyli Köyü yakınında İ.Ö.7-6 yy.’da kurulmuş Kolophan kentinin tapı*nak alanı. İon, Roma ve Bi*zans dö*nem*le*rine ait kalıntılar içinde en önemlisi Apollon Tapınağı.

Nymphaion (Kemalpaşa)
Kemalpaşa’da, İ.Ö.1300'lere uzanan yerleşim yeri. Bizans Dö*nemi’n*den ka*lan kale, bu*gün Kız Kulesi olarak anılan saray kalıntıları ile Hititler'den kalma tek örnek olan Karabel Geçidi’ndeki kayalara oyulmuş savaşçı kabartmalar ayakta kalmış durumda.

Metropolis
Ana Tanrıça Kenti. Torbalı'nın batısında İon kenti. Tarım-ticaret kenti ve Pis*koposluk Mer*kezi. He*len, Roma ve Bi*zans Dönemler'ine ait kalıntılar bulunu*yor. Tiyatrosu ve Uyuzdere Mağa*rası’nda bulunan ana tan*rıça heykeli önemli.

Çeşme
İzmir’in Ege Denizi’ne uzanan en batı ucu... Tarihsel yapılar ile Ege mimarisine özgü sivil mi*mari ya*pılar bu*lunuyor. Kentsel sit dokusu, 16. Yüzyıl başında yaptırılan ka*lesi ve ker*vansarayı ile ge*niş bir tu*rizm po*tansiyeli oluşturu*yor.

Birgi
Ödemiş’te, özgün kent dokusu büyük ölçüde korunan yerleşmede, Selçuklu ve Osmanlı Dö*ne*mi'ne ait ta*rih*sel ya*pı*larla 18 ve 19. yy. sivil mimari yapıları yer alıyor. Ulu Cami, Birgivi Meh*met Efendi Tür*besi ve Çakırağa Konağı önemli

___________________________________________________________________________

ÇöL FıRtInAsI