Sistit nedir?

Ani idrar şikayetleri ile başlayan idrar torbası (mesane) iltihabıdır.

Sistit hangi yaşlarda sık görülür?

Sistit her yaşta ortaya çıkabilen bir hastalık olmakla birlikte genç erişkinlerde daha sık görülen bir iltihabi hastalıktır.

Sistite yol açan mikrop hangisidir?

Sistit çoğunlukla E.Coli isimli bakteri tarafından oluşmaktadır. E.Coli dışkıda bol miktarda bulunan bir bakteridir. Daha az sıklıkta virusler ile de oluşabilmektedir. Virüslerle ortaya çıkan sistitler özellikle çocuklarda sık görülürken erişkinlerde viral sistit oldukça azdır.

Sistit yapan mikrop nasıl bulaşır?

Genellikle yetersiz hijyen ve temizlik sonrasında, dışkıda bulunan E.Coli isimli bakterinin, idrar deliğinin uç kısmına bulaşması ile hastalık başlar. Hastalık tüm idrar kanalını takip ederek mesaneye kadar hastalık ulaşır ve burada çoğalarak hastada şikayetlerin oluşmasını sağlar.

Sistit bayanlarda daha mı sık görülür?

Kız çocukları ve bayanlarda, erkek çocukları ve erişkin erkeklere göre daha sık görülür.

Sistit mesanede ne gibi değişiklikler yapar?

Başlangıçta mesanenin iç yüzeyinde kızarıklık oluşturur. Kanlanma artışını takiben yer yer kanama odakları ortaya çıkar. Takiben mesane duvarında şişme ve iltihap hücrelerinin o bölgeye göç etmesiyle irin vasıflı iltihap oluşur. Hastalık idrar torbasının sadece yüzeyel tabakasını tutmakta olup derin kas tabakalarına yayılmadan sınırlandırılır.

Sistitte ne gibi belirtiler olur?

- Sık idrara çıkma
- İdrar yaparken yanma, sızlama
- Gece idrara kalkma
- İdrardan sonra tam rahatlayamama
- Acil idrara çıkma isteği
- İdrardan kanama
- Hafif ateş
- Küçük karın bölgesinde ağrı
- Kasıklarda ağrı
- Kadın yolundan (vajinal) akıntı görülebilmektedir.

Sistit tanısı nasıl konulmaktadır?

Fizik muayene ve laboratuar yöntemleri ile sistit tanısı konulmaktadır. Genellikle radyolojik görüntüleme yöntemleri sistit tanısında kullanılmamakta ancak olası bir diğer hastalıkları dışlamak maksadı ile yapılabilmektedir. Özellikle kanamalı olgularda aktif hastalık tedavi edildikten sonra ışıklı aletler yardımı ile (sistoskopi) mesanenin içi direk çıplak gözle görüntülenerek de tanı kesinleştirilebilmektedir.

Sistit tanısında hangi laboratuar yöntemi kullanılmaktadır?

Tam idrar tahlili ve idrar kültürü tercih edilmektedir. Tam idrar tahlilinde iltihap ve kan hücreleri görülür iken kültürde E.Coli bakterisi üretilmekte ve bu mikrobu öldüren en güçlü antibiyotik ilaç belirlenebilmektedir.

Sistit tedavisi nedir?

Sistit tedavisi ilaçlarla sağlanmaktadır. Sistit hasta muayenesi ve laboratuar verileri ile kanıtlandıktan sonra tedavi edilmektedir. Çeşitli antibiyotikler ve idrar yollarını yıkayıcı ajanlar (antiseptikler) kullanılmaktadır. Kullanılacak ilaçlar, dozları ve süreleri bir ürolog tarafından düzenlenmelidir.

Sistit tekrar eder mi?

Özellikle bayanlarda görülen sistit tekrar edebilme özelliğine sahiptir.

Sistit kimlerde sık tekrar eder?

- bayanlarda
- uygun tedavi almayanlarda
- yeterli süre ilaç kullanmayanlarda
- çeşitli mesane irritasyonuna maruz kalanlarda (soğukta kalma, ayakları üşütme, çeşitli acılı ve baharatlı gıdalar vs.)


Tekrarlayan sistit ataklarında ne yapılmalıdır?

Tekrarlayan sistit atakları ve şikayetleri olanlar mutlaka ürolojik muayeneden geçmelidirler. Tekrar etmesine yol açan, altta yatan herhangi bir hastalık olup olmadığı yönünden araştırmalar yapmak gerekmektedir.

Sistit’de ilaç dışında tedavi var mı?

Özellikle tekrarlayan sistit ataklarında, mesane içerisinde, mesane yüzeyini tutan “lökoplaki” adı verilen odaklar bulunmaktadır. Bu odakların tekrarlayan sistit şikayetlerine yol açtığı bilinmektedir. İlaç tedavisine yanıt vermeyen bayanlarda, özel ışıklı aletler yardımı ile idrar torbasının içindeki bu hastalıklı odaklar görüntülenmekte ve aynı seansta ortadan kaldırılabilmektedir.

Balayı sistiti nedir?

Evlilikte ilk cinsel ilişki sonrasında ve takip eden balayı günleri içerisinde, idrar yollarına iltihap ajanlarının bulaşması ile oluşan ve sistit şikayetleri ile seyreden tabloya “Balayı Sistiti” adı verilmektedir. Tedavi gerektiren bir durumdur.

Sistitin tekrar etmesini önlemek için neler yapılmalıdır?

- Düzenli aralıklarla ürolojik muayene olunmalıdır.
- En basit şikayet anında bile bir idrar tahlili ile iltihabi hastalığın olup olmadığı bilinmeli ve var ise şayet erkenden, hastalık ilerlemeden tedavi başlanmalıdır.
- Önerilen ilaçlar düzenli olarak kullanılmalıdır.
- İlaçlar önerildiği süre kadar kullanılmalıdır.
- Soğuk havalarda dikkat edilmeli ve başta ayaklar olmak üzere, vücudun genelinin üşütülmemesine dikkat edilmelidir.
- Sıcak uygulamalar faydalı olabilir. Bu nedenle haftada bir iki defa, belden aşağı kısım sıcak su içinde kalacak şekilde küvet içerisinde kalmak rahatlatıcı olabilir. Evlerinde küvet imkanı olmayanlar, sıcak su torbası temin ederek küçük karın bölgesi ve bacak arasına sıcak uygulama ile rahatlayabilirler.
- Mümkün olduğunca acılı, ekşili, baharatlı gıdalardan uzak durmak rahatlatıcı olabilir.
- Kuru fasulye, nohut, bulgur gibi gaz yapan kuru gıdalardan yada kola, soda, fanta gibi gazlı içeceklerden uzak durmak rahatlatıcı olabilir.
- Kabız kalınmamalı, kabızlık varsa şayet bir Gastroenteroloji uzmanı yardımı alınmalıdır. Kabız olmamak için daha çok lifli ve sebzeli gıdalar tüketilmelidir.
- Sigara ve alkolden mümkün olduğunca uzak durulmalıdır.
- Sistiti tetikleyen faktörlere dikkat edilmeli (soğuk?, cinsel ilişki?, adet dönemi? vs.), saptanabilen bir faktör varsa ona yönelik tedavi planlanmalıdır.
- Düzensiz ve rastgele cinsel ilişkilerden kaçınılmalı, cinsel yolla bulaşan hastalıklar konusunda uyanık olunmalıdır.

___________________________________________________________________________
Aşk yasaklandı artık halka açık yerlerde
El tutmak yol açıyor diye hesapsız
Susmalara kaldırdık tüm tutuşmaları
Yasak kelime oyunu yapmak
Yalan söylemek mecburi ve serbest ayyuka çıkmak
Artık yağmur sonraları toprak kokmak yok
Tomurcuklanmak günah
Ve bir insan gözü yüzünden yüz gün art arda uyumamak
Kimse ölmesin diye
Kimsenin aklında her sevdalı verdiği sözü geri alacak
Güneşi ayı ve hatta hiç bir tabiat olayı
Şahit gösterilmeyecek hiç bir sevdaya
Ne deniyorsa onu atacak kalp
Ve süresi 24 saate çıkarılacak meskun mahallerde ağlamanın

Kadınların korkulu rüyası

Uzmanlar, kadınların yüzde 20'sinin yaşamları boyunca bir kez sistite yakalandığını bildiriyor




İdrar yollarının iltihaplanmasıyla oluşan ve üreme sisteminde en sık görülen hastalıklardan olan sistit'in, tedavisinde geç kalınması halinde, böbrekleri de etkileyecek biçimde yayılabilen ciddi bir hastalık haline geldiği, idrar kesesi (mesane) ve böbreklerde kalıcı hasarlar bırakabildiği ifade edildi.

Medical Park Bursa Hastanesi Üroloji Uzmanı Op. Dr. Yılmaz Salatan, sistiti harekete geçiren risk faktörleri arasında çok eşlilik, idrar sondası kullanımı, hamilelik, şeker hastalığı, genital hijyene dikkat edilmemesi, önceden geçirilmiş felç gibi mesane boşalmasını engelleyebilecek durumlar, yaşlılık ve idrar yolunda çeşitli nedenlerle oluşan daralma veya tıkanmalar gibi birçok etkenin bulunduğunu dile getirdi.


Hastalığın oluşumundaki nedenleri sıralayan Dr. Yılmaz Salatan, "Normalde bakteriler; üreme organlarının girişinde ve anüs bölgesinde yaşar. Bazen bu bakteriler alt idrar yollarını aşarak mesaneye (idrar kesesi) ulaşır. Mesaneye ulaşan bakteriler idrar yoluyla dışarı atılır. Ancak mesaneye gelen bakteri sayısı atılandan fazlaysa, mesanede ve daha sonraki aşamada böbreklerde iltihaplanmaya yol açar" dedi. "Hastalığın bulaşması cinsel birleşme esnasında veya genital temizliğin az olduğu durumlarda oluşabileceği gibi uzun süre idrar tutulması, idrar yollarını daraltıcı hastalıklar, menopozda düşük östrojen seviyesi nedeniyle de oluşabilir" diyen Salatan sistit'in en sık rastlanılan sebebi olarak E. Coli (koli basili) adlı bir mikroorganizmayı işaret etti.


Salatan, sistit hastalığının belirtileri arasında idrar yaparken yanma ve sızı, (idrar yaptıktan sonra da sürebilir) sık idrara çıkma, bazen idrardan kan gelme, beliren ağrının kasıklara ve makat kısmına yayılması, ateş, terleme, yorgunluk, kusma ve bulantı, idrarın kötü kokulu olması, cinsel ilişki esnasında hissedilen ağrıların en önemli belirtiler olduğuna dikkat çekti. "Teşhis için idrar analizi, idrar kültürü,üriner sistem ultrasonografisi, sistoskopi (özel bir aletle üretra ve mesanenin gözlenmesi) ve damar içi pylogram denilen özel bir röntgen çekimini kapsayan tetkiklerle enfeksiyona zemin hazırlayan faktörler belirlenebiliyor diyen Salatan, "Sistit hızlı ve uygun biçimde tedavi edilirse önemli bir hastalık değildir. Ancak tedavi edilmediğinde kronik ve insan bünyesini zayıf düşüren bir hastalığa dönüşebilir" şeklinde konuştu.

Hastalığın uygun antibiyotik tedavisi ile ortadan kaldırılacağına değinen Salatan, kronik enfeksiyonlarda tedavi süresinin uzadığını ancak uygun tedavi ile sistitin belirtilerinin 24 saat içinde kaybolacağını ifade etti. "Sistit hastalığının gidişatı mikrobun cinsi ve risk faktörlerinin giderilmesine bağlıdır" diyen Salatan, "Hastalıktan korunma yollarının öncelikle kadınların vajinal ve rektal bölgedeki bakterilerin, idrar yollarına girmesinin engellenmesi gerekiyor" diyen Salatan, sistitten korunmanın yollarını anlattı. Salatan, şunları söyledi: "İdrarın uzun süre tutulmaması, böylece mesanedeki bakterilerin dışarı atılması; cinsel ilişkiden sonraki on dakika içerisinde idrarın yapılmaya çalışılması, bol su içilmesi (günde 8 bardak gibi), kahve, çay, alkol gibi içeceklerin mümkün olduğu kadar az tüketilmesi, genital bölgenin uzun süre nemli kalmasına izin verilmemesi, naylonlu, sıkı iç çamaşırlarının giyilmemesi, her gün mutlaka iç çamaşırının değiştirilmesi ve pamuklu iç çamaşırlarının tercih edilmesi de alınabilecek diğer önlemler olabilir."

Salatan; "Hamilelik sırasında, özellikle erken dönemde idrarda önemli derecede bakteri çıkışı (bakteriüri) saptanır. Kadınlar hamilelik sırasında ve hemen ertesinde idrar yolları enfeksiyonu açısından risk altındadırlar ve saptanan herhangi bir enfeksiyon hemen tedavi edilmelidir" diyerek anne adaylarını uyardı.

ERKEKLER DE YAKALANIYOR

Çok sık görülmese de sistit erkeklerde kendini, sık veya acil idrar yapma ihtiyacı, idrar yaparken yanma ve sızı, bulanık, kötü kokulu, bazen kanlı idrar bazen de hafif ateş gibi şikâyetlerle kendini belli ediyor.

Yeni doğan dönemi hariç idrar yolu enfeksiyonlarının kız çocuklarında daha fazla görüldüğünü belirten Salatan; "Yeni doğan dönemini hariç tutarsak, 11 yaş altı kız çocuklarda yüzde 3 -5, aynı yaş grubundaki erkek çocuklarda yüzde 1 enfeksiyon riski vardır" dedi. Salatan, yaş ilerledikçe enfeksiyon oranları daha da düşerken, kız çocuklarında erkek çocuklarına göre daha yüksek oranda enfeksiyon riski bulunduğunu belirtti.

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________
Aşk yasaklandı artık halka açık yerlerde
El tutmak yol açıyor diye hesapsız
Susmalara kaldırdık tüm tutuşmaları
Yasak kelime oyunu yapmak
Yalan söylemek mecburi ve serbest ayyuka çıkmak
Artık yağmur sonraları toprak kokmak yok
Tomurcuklanmak günah
Ve bir insan gözü yüzünden yüz gün art arda uyumamak
Kimse ölmesin diye
Kimsenin aklında her sevdalı verdiği sözü geri alacak
Güneşi ayı ve hatta hiç bir tabiat olayı
Şahit gösterilmeyecek hiç bir sevdaya
Ne deniyorsa onu atacak kalp
Ve süresi 24 saate çıkarılacak meskun mahallerde ağlamanın