Kurtlar Vadisi'ni kim durdurabilir?Bir iletişimbilimci olarak bu gibi dizilerin özellikle gençler üzerinde ne kadar derin izler bırakabileceğinin bilincindeyim diyer Yazar Haluk Şahin, Kurtlar Vadisini kimin durdurabileceğini açıkladı.


Haluk Şahin'in köşe yazısı Televizyon tarihimizin en çok seyredilen dizilerinden 'Kurtlar Vadisi' ekranlara geri döndü. Bu dönüş çeşitli tepkilere yol açtı. Sanırım bunun bir nedeni, zamanlama: Ogün Samast ve Yasin Hayal gibilerine model oluşturduğu bilim insanlarınca söylenen bir dizinin şu gergin ve hassas ortamda yeniden ortaya çıkmasına tepki gösterilmesine şaşmamak gerek.
Ben 'Kurtlar Vadisi' izleyicisi değilim. Filmini gördüm ama diziyi öyle uzun uzun seyrettiğimi söyleyemem. Gene de içeriğini, geri dönüşünden ürkecek kadar, biliyorum. Bir iletişimbilimci olarak bu gibi dizilerin özellikle gençler üzerinde ne kadar derin izler bırakabileceğinin de bilincindeyim.
Elbette Ogün Samast'ların çıkması sadece bu türden dizilerle açıklanamaz. Pek çok nedenleri vardır. Ne var ki, bu gibi diziler de 'bebeklerden katiller yaratan karanlığın' bir parçasıdır. Şiddet kültürünün pazarlayıcısı olarak bir faktördür.
Diyebilirsiniz ki, 'Madem beğenmiyorsun, o halde seyretme!' Bazen geçerli olan bu sav, bu türden programlarda anlam ifade etmiyor.
Siz seyretmeseniz de, çocuklar, gençler, 'körpe dimağ' sahipleri seyrediyor, etkileniyor...
Peki, öyleyse ne yapmalı? Çok reyting yaptığından ticari kanallar için fevkâlâde cazip olan bu türden dizileri durdurmak için demokrasi çerçevesinde bir şeyler yapılabilir mi? Başka ülkelerde neler yapılıyor?
Demokrasilerde yasaklama düşünülemeyeceğine göre, örgütlü bir sivil toplum tepkisi ilk akla gelen şey.
Öncelikle bireylerin yapabilecekleri var: Diziyi yayınlayan kanala telefon etmek, mektup yazmak, elektronik posta göndermek gibi. Bunun ötesinde, yasalar çerçevesinde, protesto gösterileri de düşünülebilir. ABD'de bunun örneklerine zaman zaman rastlanıyor.
Bunlar etkili olmadığı takdirde, işin içine düzenleyici kurullar sokuluyor. Bu, ABD'de FCC, Türkiye'de ise RTÜK demek. Tepki duyanlar RTÜK'e telefon edebilecekleri gibi Üst Kurul'a başka şekillerde de ulaşmaya çalışabilirler.
O da etkili olmazsa, çeşitli boykot biçimleri düşünülebilir. İnsanları o programı boykota çağırabilirsiniz, o kanalı toptan boykot etmeye davet edebilirsiniz... Okullar, şirketler, mahalleler düzeyinde bu türden boykotları örgütlemeye çalışabilirsiniz...
'Bizim memlekette böyle şeyler yürümez' dercesine gülümsediğinizi görür gibi oluyorum. Haklı da olabilirsiniz. Bizim halkımız şikâyet etmeyi sever ama o şikâyetin gereğini yerine getirmek için parmağını oynatmaya üşenir. Gene de ümit kesilmez. 'Bir dakika karanlık' kampanyası başka ülkede mi başarıya ulaştı?
Son çare olarak ticari televizyonların 'yumuşak karnı' kalıyor. Bu yumuşak karın televizyonun reklam gelirleridir. Hiçbir ticari televizyon bu gelirleri rizikoya atmak istemez. Oradan gelecek mesajı net ve açık olarak alır.
Dünyanın başka yerlerinde bu türden boykotlar iki düzeyde yapılıyor. Ya o 'istenmeyen' programa reklam veren firmanın o ürünü boykot ediliyor, ya da bu boykot o firmanın tüm ürünlerine genişletiliyor.
Zamanında Nestle, Shell ve Pepsi Cola, Benetton gibi şirketler bu türden boykotlarla karşı karşıya kalmışlardı.
Boykotu düzenleyen gruplar amaçlarını çeşitli ilan, pankart ve rozetlerle duyururlar: 'Filancayı kullanmıyorum, çünkü o çevre düşmanı', 'Falancayı almıyorum, çünkü o ırkçı', 'Feşmekanı kullanmıyorum, çünkü o şiddet yanlısı' gibi.
Bu türden kampanyalar katılım sınırlı olsa bile etkili oluyor, çünkü programa reklam veren büyük firmalar imajlarının zedelenmesinden korkuyorlar. Kim adının belleklere 'çevre düşmanı, ırkçı, şiddet yanlısı' olarak nakşedilmesini ister?
Aslında Türkiye'nin en güçlü lobisi ülkemizin 10 en büyük reklamverenidir. Medyada Silahlı Kuvvetler dahil her kurumu eleştirebilirsiniz ama onlara dokunamazsınız. Son sözü her zaman onlar söylerler.
Baştaki soruya geri döneyim: 'Kurtlar Vadisi'ni kim durdurabilir?' Cevap: Büyük reklamverenler durdurabilir. Hele yalnızca bir programa değil, o kanalın hiçbir programına reklam vermeyeceklerini ilan ederlerse... Polat Alemdar onlara vız gelir!
'Kurtlar Vadisi'ni seyredecek olursanız, kanala kızmakla yetinmeyin, kimlerin reklam verdiğini de not edin!

___________________________________________________________________________